सीमा पर्खालको योजनालाई लिएर टेक्सासका जग्गाधनीहरूद्वारा संघीय सरकारविरुद्ध मुद्धा दायर

टेक्सास । ‘बिग बेन्ड’ क्षेत्रका विभिन्न काउन्टीहरूमा सीमा पर्खाल निर्माणका लागि निजी जग्गा अधिग्रहण गर्ने ट्रम्प प्रशासनको योजनाविरुद्ध अमेरिका-मेक्सिको सीमा क्षेत्रका जग्गाधनीहरूको एक समूहले संघर्ष गरिरहेको छ।

सोमबार, छ जना जग्गाधनी र थप २३० जग्गाधनीहरूको प्रतिनिधित्व गर्ने गैर-नाफामुखी संस्था ‘कन्जर्भ बिग बेन्ड’ले वासिङ्टन डी.सी. स्थित अमेरिकी जिल्ला अदालतमा मुद्दा दायर गरे। यो मुद्दा उक्त क्षेत्रमा सरकारको सीमा पर्खाल योजनालाई लिएर ‘डिपार्टमेन्ट अफ होमल्यान्ड सेक्युरिटी’ (डिएचएस), ‘यु.एस. कस्टम्स एन्ड बोर्डर प्रोटेक्सन’ (सिबिपी), डिएचएसका सचिव मार्कवेन मुलिन र सिबिपीका आयुक्त रोडनी स्कटविरुद्ध दायर गरिएको हो।

“हामीमध्ये सयौं जना हाम्रा संवैधानिक अधिकार र निजी सम्पत्तिको रक्षा गर्न एकजुट भएका छौं — जसमा धेरै परिवारले पुस्ताौंदेखि संरक्षण गर्दै आएको जग्गा पनि समावेश छ,” ‘कन्जर्भ बिग बेन्ड’ अन्तर्गतको परियोजना ‘नो बिग बेन्ड वाल’की बोर्ड सदस्य क्लारा बेन्सेनले भनिन्।

यो कानुनी चुनौतीको घोषणा सोमबार मार्फास्थित प्रेसिडियो काउन्टी अदालतमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा गरिएको थियो। त्यहाँ दर्जनौं जग्गाधनी, सरकारी अधिकारीहरू र दुईवटा घोडासमेत भेला भई “डन्ट ट्रेड अन मी” (ममाथि हस्तक्षेप नगर) र “डन्ट मेस विथ बिग बेन्ड” (बिग बेन्डसँग नजिस्क) लेखिएका झण्डाहरू प्रदर्शन गरेका थिए।

मुद्दामा आरोप लगाइएअनुसार, डिएचएस सचिवले यस वर्षको सुरुमा उक्त परियोजनाका लागि संघीय छुट जारी गरेका थिए, जबकि बिग बेन्ड क्षेत्रले ती छुटहरूका लागि आवश्यक मापदण्डहरू पूरा गर्दैन। यी छुटहरूले बिग बेन्ड क्षेत्रलाई कागजातविहीन आप्रवासीहरूको “उच्च अवैध प्रवेश” हुने क्षेत्रका रूपमा तोकेका थिए।

सिबिपीको तथ्याङ्कअनुसार, ५१७ माइल लामो सीमा क्षेत्र रहेको बिग बेन्ड सेक्टरमा विगत पाँच वर्षमा सम्पूर्ण दक्षिण-पश्चिमी सीमामा भएका कुल पक्राउ घटनाहरूको १.५% भन्दा कम मात्र घटनाहरू देखिएका थिए।

यस निर्णयले सम्बन्धित निकायलाई ‘इलिगल इमिग्रेसन रिफर्म एन्ड इमिग्रेन्ट रेस्पोन्सिबिलिटी एक्ट’ अन्तर्गत द्रुत गतिमा निर्माण कार्य अघि बढाउन र वातावरण, जनस्वास्थ्य, संस्कृति तथा ऐतिहासिक सम्पदा संरक्षणसम्बन्धी दर्जनौं संघीय कानुनहरूलाई छल्न वा बेवास्ता गर्न बाटो खोलिदियो।

मुद्धाले बिग बेन्ड राष्ट्रिय निकुञ्जभित्रका स्टिलका सवारी साधन अवरोधक र सडकहरू लगायत सम्पूर्ण क्षेत्रमा सीमा पर्खाल निर्माण रोक्नका लागि निषेधाज्ञाको माग गरेको छ।

मुद्धामा जग्गाधनीको उचित कानुनी प्रक्रिया सम्बन्धी पाँचौं संशोधनको अधिकारको पनि उल्लंघन भइरहेको दाबी गरिएको छ।

“हामी हरेक दिन चिन्ता र अनिश्चितताका साथ बाँचिरहेका छौं; हाम्रो घर, पशुपालन व्यवसाय वा भविष्यको के हुने हो, हामीलाई थाहा छैन,” जग्गाधनी योलाण्डा अल्भाराडोले भनिन्। “हाम्रो आफ्नै सरकार वा अधिकारीहरूबाट कुनै पारदर्शिता छैन।”

अदालतसँग यस मुद्दामा जवाफ दिन ६० दिनको समय छ। डिएचएस र सिबिपीले यस मुद्धाबारे प्रतिक्रियाको अनुरोधमा तत्काल कुनै जवाफ दिएनन्।

जग्गाधनीहरूको मुद्दा संघीय सरकारले बिग बेन्ड क्षेत्रमा आफ्नो “स्मार्ट वाल” योजनाहरूको सामना गरिरहेको कानुनी लडाइँहरूको पछिल्लो घटना हो, जसमा रियो ग्रान्डे नदीको किनारमा निजी, राज्य र संघीय भूमिहरूमा ३० फिट अग्लो स्टील बोलार्ड पर्खाल, सवारी साधन अवरोध, गस्ती सडक, प्रकाश, क्यामेरा र प्रविधि स्थापना समावेश छ।

फेब्रुअरीदेखि, जब जग्गाधनीहरूले डिएचएसबाट प्रख्यात डोमेन पत्रहरू प्राप्त गर्न थाले, रिपब्लिकन शेरिफदेखि जग्गाधनीदेखि नदी गाइडहरूसम्म सबै पर्खालको विरोधमा बाहिर निस्केका छन्, तर्क गर्दै कि अवरोध र पर्खालहरूले क्षेत्रको पर्यटन अर्थतन्त्रलाई इन्धन दिने प्राचीन मरुभूमि परिदृश्यलाई हानि पुर्‍याउनेछन्। “नो अल मुरो” घोषणा गर्ने चिन्ह र बम्पर स्टिकरहरू, जसको अर्थ “नो टु द वाल” हो, स्पेनिशमा चाँडै फैलियो।

अप्रिलमा, नो बिग बेन्ड वालद्वारा स्थानीय जग्गाधनीहरूलाई कानुनी स्रोतहरू प्रदान गर्न जग्गाधनी गठबन्धन सिर्जना गरिएको थियो। समूहका अनुसार, गठबन्धनले पाँच काउन्टीहरूमा २३० जग्गाधनीहरू समावेश गर्न बढेको छ, जुन बिग बेन्ड क्षेत्रका निजी जग्गाधनीहरूको लगभग आधा हो।

सोमबार दायर गरिएको मुद्दामा जग्गाधनी र वादी डेभिड केलरले भने कि स्थानीयहरू बिग बेन्ड क्षेत्रले सामना गरेको “सबैभन्दा ठूलो खतरा” सँग लडिरहेका छन्।

“मानिसहरूले पहुँच सम्झौताहरू अस्वीकार गरेका छन्। सर्वेक्षण र निर्माण तालिकाहरू महिनौं ढिलो भएको छ। ठेकेदारहरूलाई घर पठाइएको छ,” केलरले भने। “तिनीहरूले उक्साएको हर्नेटको गुँडको लागि तिनीहरू अत्यन्तै तयार थिएनन्। उनीहरूलाई थाहा छैन कि हामी यो ठाउँलाई कति माया गर्छौं।”

संघीय छूटलाई चुनौती दिने मुद्धाहरू अहिलेसम्म असफल भएका छन्। बेन्सेनले भने कि कन्जर्भ बिग बेन्ड मुद्दा फरक छ किनकि यो विशेष रूपमा बिग बेन्ड क्षेत्रमा केन्द्रित छ।

“यसले एउटा साँघुरो प्रश्न सोध्छ जुन डिएचएसले यसको भूगोल, इतिहास र सीमा गतिविधिको कम स्तरलाई ध्यानमा राख्दै यस विशेष क्षेत्रमा पर्खाल निर्माणलाई कानुनी रूपमा अधिकृत गर्न सक्छ कि सक्दैन,” बेन्सेनले भने।

लिको मिलर ‘नो बिग बेन्ड वाल’ नामक जग्गाधनीहरूको गठबन्धनका एक सदस्य हुन्। टेक्सासको रुइडोसा नजिकै रहेको र उनकी श्रीमतीको परिवारमा पुस्ताौँदेखि स्वामित्वमा रहेको एउटा रान्च (ठूलो कृषि तथा पशुपालन फार्म) प्रस्तावित ३० फिट अग्लो स्टिलको सीमा पर्खाल बन्ने मार्गमा पर्छ।

उनले बताएअनुसार टेक्सासको यस क्षेत्रमा, र विशेष गरी उनको जग्गामा, यो सीमा पर्खाल समस्याग्रस्त हुनुको मुख्य कारण यो हो कि यसले जग्गाधनीहरूलाई ‘रियो ग्रान्डे’ नदीको पानीसम्मको पहुँचबाट वञ्चित गर्नेछ; यो पानी उनीहरूको रान्च सञ्चालन र खेतीपातीका लागि सबैभन्दा बहुमूल्य स्रोत हो।

“हाम्रा तल्लो भागका खेतहरू र चरन क्षेत्रहरू, साथै हाम्रो सानो रान्च घर र अन्य सहायक भवनहरू पनि सम्भवतः पर्खालको अर्कोतर्फ (सीमापारि) पर्नेछन्,” मिलरले भने।

उनले आशा व्यक्त गरे कि नयाँ मुद्दाले परियोजनाको गति सुस्त बनाउन र पन्छाइएका वा निलम्बन गरिएका संघीय कानुनहरूलाई पुनः लागू गर्न मद्दत गर्नेछ।

“यो प्रशासनले यो पर्खाल बनाउने प्रयास गर्नेछ भन्ने कुरा निश्चित छ,” मिलरले भने। “तर उनीहरूले यसलाई पूरा गरेरै छाड्छन् भन्ने कुरा भने निश्चित छैन।”

मिलरले सुरुमा यस परियोजनाप्रति अविश्वास व्यक्त गरेका थिए, तर जब उनले ‘कस्टम्स एण्ड बोर्डर प्रोटेक्सन’ (सिबिपी) ले सीमा पर्खाल निर्माणको कामको लागि ठेकेदारहरूलाई अर्बौं डलरको ठेक्का दिएको देखे, तब मात्र उनले यसको गम्भीरता बुझे। ‘बिग बेन्ड सेक्टर’मा सीमा अवरोध वा पर्खाल निर्माण परियोजनाहरूका लागि कुल ७ अर्ब डलरभन्दा बढीको ठेक्का दिइएको छ।

मिलरले भने कि अबका दिनमा जग्गाधनीहरू एकजुट रहनु र उनीहरूको जग्गालाई भावनात्मक तथा आर्थिक मूल्य प्रदान गर्ने मुख्य स्रोत नदी नै हो भन्ने कुरा नबिर्सनु अत्यन्त महत्त्वपूर्ण हुनेछ।

“हामीले यो विश्वास गर्नुपर्छ कि टेक्सासको सार्वभौमसत्तामाथि आँच पुर्‍याइँदैछ। टेक्सासको ‘ममाथि हस्तक्षेप नगर’ भन्ने त्यो कठोर अडानको कुनै न कुनै बिन्दुमा अर्थ हुन्छ,” मिलरले भने। “यसको विरुद्धमा उभिने अन्तिम पंक्तिमा हामी नै छौं।”