ट्रम्प र अदालत: उनी जित्दा खुसी हुन्छन्; हार्दा भने आफूले नियुक्त गरेका न्यायाधीशहरूको खिल्ली उडाउँछन्

लिन्डसे ह्वाइटहर्स्ट, वाशिंगटन (एपी)। राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिकी सर्वोच्च अदालतमा भएका आफ्ना जित र अझ विशेष गरी हारलाई निकै व्यक्तिगत रूपमा लिएका छन्।

यो त्यही अदालत हो जसलाई उनले आफ्नो पहिलो कार्यकालमा तीन जना न्यायाधीशहरू नियुक्त गरेर आफ्नो अनुकूल आकार दिएका थिए; अदालतले आफ्नो पक्षमा फैसला गर्दा उनी प्रायः प्रशंसा व्यक्त गर्थे भने आफू पराजित हुँदा भने कडा आलोचनामा उत्रिन्थे।

सोमबार, अदालतले मध्यावधि निर्वाचनका लागि हुलाकबाट गरिने मतदान (मेल ब्यालेट) मा उनको प्रशासनले प्रस्ताव गरेको प्रतिबन्धलाई अस्वीकार गर्‍यो। त्यसको भोलिपल्ट बिहानै ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमार्फत उक्त निर्णयको तथा आफ्नै तर्क अस्वीकार गर्ने आफूले नियुक्त गरेका न्यायाधीशहरूको आलोचना गरे।

बहुमतको रायमा सहमत हुने ती तीन न्यायाधीशमध्ये कसैले पनि आफ्नो निर्णयको आधारबारे लिखित रूपमा केही खुलाएनन्; यद्यपि, न्यायाधीश ब्रेट काभानोले निर्वाचन नजिक नभएको भए आफूले यसलाई अर्कै दृष्टिकोणले हेर्न सक्ने संकेत गरेका थिए। नौ सदस्यीय अदालतमा न्यायाधीश क्लेरेन्स थोमस र स्यामुएल एलिटो मात्र प्रशासनको पक्षमा पूर्ण रूपमा सहमत देखिए।

ट्रम्पको यो आलोचनाले भन्सार महसुल र जन्मसिद्ध नागरिकतासम्बन्धी मुद्दामा बेहोरेको हारप्रतिको उनको निराशालाई पनि पुनः सतहमा ल्याएको छ — यी दुई यस्ता मुद्धा हुन् जसमा रूढिवादी बहुमत रहेको अदालतले रिपब्लिकन राष्ट्रपतिको अधिकारमाथि अंकुश लगाएको छ।

अदालतले ट्रम्पलाई उनका धेरैजसो योजनाहरू अघि बढाउन अनुमति दिएको छ

न्यायाधीशहरूले आपतकालीन अपिलहरूमा राष्ट्रपतिलाई झन्डै दुई दर्जन सफलता दिलाएका छन्; उनीहरूले प्रायः तल्लो अदालतका ती आदेशहरू खारेज गरिदिएका छन् जसले ट्रम्पको दोस्रो कार्यकालका सीमा-निर्धारक योजनाका मुख्य पक्षहरूलाई रोकेका थिए। प्राविधिक रूपमा अस्थायी भए पनि, ती निर्णयहरूले उनको प्रशासनलाई आप्रवासनमा कडाइ गर्ने, सेनामा ट्रान्सजेन्डर व्यक्तिहरूको सेवामा रोक लगाउने र शिक्षा विभाग खारेज गर्ने कदमहरू अघि बढाउन ठूलो हदसम्म बाटो खोलिदिएका छन्।

अदालतले राष्ट्रपतिहरूले संघीय नियामक निकायका प्रमुखहरूलाई आफ्नो इच्छाअनुसार बर्खास्त गर्न सक्ने फैसला गरेपछि, उनले ती निकायहरूमाथि निकै बढी अधिकार प्राप्त गरे; जबकि कंग्रेसले ती निकायहरूलाई स्वतन्त्र रूपमा काम गर्ने गरी स्थापना गरेको थियो। ‘भोटिङ राइट्स एक्ट’ (मतदान अधिकारसम्बन्धी ऐन) लाई कमजोर बनाउने अर्को एउटा फैसलाले उनलाई दलीय फाइदाका लागि निर्वाचन क्षेत्रको पुनःसीमांकन गर्ने प्रक्रिया अघि बढाउन बाटो खोलिदियो।

तर, ती फैसलाहरूले रूढिवादी कानुनी अभियानका लामो समयदेखिका लक्ष्यहरू पूरा गरे। प्रधानन्यायाधीश जोन रोबर्ट्सका लागि काम गरिसकेकी पुनरावेदनसम्बन्धी कानुन व्यवसायी एरिन मर्फीले भनिन्, “यी त्यस्ता मुद्दाहरू हुन् जसमा जुनसुकै प्रशासनले ती अघि सारेको भए पनि अदालतको निष्कर्ष उस्तै हुने थियो।” उनले जर्जटाउन लको ‘सुप्रीम कोर्ट इन्स्टिच्युट’ मा मंगलबार आयोजित एक छलफल कार्यक्रममा यस्तो बताएकी हुन्।

ट्रम्पले केही चर्चित मुद्धाहरूमा हारको सामना पनि गर्नुपरेको छ

यद्यपि, अदालतले विस्तृत विवरण प्राप्त गरी बहस सुनेका मुद्दाहरूमा ट्रम्पको नतिजा मिश्रित रह्यो। न्यायाधीशहरूले लगभग हरेक अन्य देशमाथि उनले लगाएका व्यापक भन्सार शुल्कहरू र जन्मसिद्ध नागरिकतासम्बन्धी उनका प्रतिबन्धहरूलाई खारेज गरिदिए, साथै ‘फेडरल रिजर्भ बोर्ड’ का एक सदस्यलाई बर्खास्त गर्ने उनको प्रयासमा पनि रोक लगाए।

उनको प्रशासनले अझै पनि नयाँ तरिकाले ती लक्ष्यहरू प्राप्त गर्ने प्रयास गरिरहेको छ, तर ट्रम्पका लागि भने ती हारहरू निकै खट्किएका छन्। मंगलबार उनले न्यायाधीशहरूको कडा आलोचना गर्दै भने कि उनीहरूका फैसलाहरू “यति धेरै खराब र गम्भीर प्रकृतिका छन् कि तिनबाट हाम्रो देशले सजिलै तंग्रिन वा सम्हालिन सक्ने अवस्था छैन।”

उनले नौमध्ये तीन न्यायाधीशको नियुक्तिमा आफ्नो भूमिकाको चर्चा गर्दै लेखे, “यी ती व्यक्तिहरू होइनन् जसको अन्तर्वार्ता मैले संयुक्त राज्य अमेरिकाको सर्वोच्च अदालतमा सेवा गर्नका लागि लिएको थिएँ।”

यो भनाइ आपतकालीन सुनुवाइ प्रक्रियामा बेहोरेको एक महत्त्वपूर्ण हारपछि आएको हो: नजिकिँदै गरेको मध्यावधि निर्वाचनअघि हुलाकबाट गरिने मतदान (मेल ब्यालेट) मा उनले प्रस्ताव गरेका प्रतिबन्धहरूलाई सर्वोच्च अदालतले अस्वीकार गर्‍यो। ट्रम्पले लामो समयदेखि हुलाकबाट गरिने मतदानको आलोचना गर्दै आएका छन्—यद्यपि उनी आफैंले पनि यसको प्रयोग गर्छन्—र धाँधलीको कुनै प्रमाण नभए पनि सन् २०२० को निर्वाचनमा आफ्नो हारको कारण यसैलाई गलत रूपमा दोष दिँदै आएका छन्।

जर्जटाउनमा बोल्दै राष्ट्रपति बाराक ओबामाको कार्यकालका पूर्व सोलिसिटर जनरल डन भेरिल्लीले भने, “मलाई लाग्छ यो कुरा पक्कै पनि सही हो कि यो ‘मागा’ (ट्रम्प समर्थक) अदालत होइन। अदालतले राष्ट्रपतिबाट आफ्नो स्वतन्त्रता कायम राखेको छ।”

मध्यवर्ती निर्वाचन अघि नै न्यायाधीशहरूले ट्रम्प-समर्थित मुद्दाहरूलाई दुई पटक अस्वीकार गरिसकेका छन्

हुलाकबाट गरिने मतदान सम्बन्धी निर्णय, निर्वाचनसँग सम्बन्धित ट्रम्प-समर्थित अपिललाई अदालतले अस्वीकार गरेको पछिल्ला दुई साताभित्रको दोस्रो घटना थियो। साथै, अमेरिकी तल्लो सदनमा रिपब्लिकनहरूलाई थप एक सिट जित्न मद्दत पुर्‍याउने उद्देश्यले ट्रम्पको आग्रहमा पुनः तयार पारिएका नयाँ निर्वाचन क्षेत्रका नक्साहरू प्रयोग गर्न मिसौरी राज्यलाई अनुमति दिन पनि सर्वोच्च अदालतले अस्वीकार गर्‍यो।

अदालतको आपतकालीन सुनुवाइ प्रक्रियामा सामान्यतया हुने गरेझैँ, सर्वोच्च अदालतको बहुमत पक्षले यी दुवै निर्णयबारे विस्तृत व्याख्या गरेन। तर समग्रमा हेर्दा, यी निर्णयहरूले नोभेम्बरमा हुने महत्वपूर्ण निर्वाचनअघि चुनावी विवाद वा कानुनी प्रक्रियामा हस्तक्षेप नगर्ने संकेत गरेको देखिन्छ।

“मेरो अनुमानमा, त्यहाँ बहुमतको बलियो हिस्सा यस्तो छ जो अराजकता निम्त्याउने निर्णयकर्ता बन्न चाहँदैन,” अधिवक्ता रोमन मार्टिनेजले भने। उनी पनि रोबर्ट्सका पूर्व-क्लर्क हुन् र अदालतमा नियमित रूपमा बहस गर्छन्।

यद्यपि, मतदान हुनुअघि वा पछि, अदालत फेरि पनि निर्वाचनसम्बन्धी कानुनी विवादमा तानिने सम्भावना छ। “यो चुनावी प्रक्रिया अघि बढ्दै जाँदा, मलाई लाग्छ कि यी विषयहरूलाई लिएर निकै उथलपुथल हुनेछ,” भेरिल्लीले भने।