अलास्काका गभर्नरले ‘स्पोइलर’ उम्मेदवारसम्बन्धी विवादलाई लिएर पेल्टोलाको सिनेट अभियानबारे छानबिन गर्न आदेश दिए

वासिङ्टन (एपी)। अलास्काका रिपब्लिकन गभर्नर माइक डनलिभीले अमेरिकी सिनेटका लागि उम्मेदवार बनेकी डेमोक्र्याटिक नेतृविरुद्ध अनुसन्धान गर्न आदेश दिएका छन्। उनको चुनावी अभियानले रिपब्लिकन सिनेटर ड्यान सुलिभानसँग ठ्याक्कै उस्तै नाम भएका अर्का व्यक्तिलाई उम्मेदवार बनाउन भूमिका खेलेको खुलासा भएपछि यो कदम चालिएको हो।

गभर्नर डनलिभीले सामाजिक सञ्जालमा राखेको यो आदेश, राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले मेरी पेल्टोला र उनको चुनावी अभियान टोलीमाथि फौजदारी अभियोग लगाउनुपर्ने माग गरेको भोलिपल्ट आएको हो।

यस वर्षको सिनेट निर्वाचनमा, जसले माथिल्लो सदन (सिनेट) मा कसको नियन्त्रण रहनेछ भन्ने निर्धारण गर्ने अपेक्षा गरिएको छ, त्यहाँ रिपब्लिकन राष्ट्रपति ट्रम्पले आफ्नो न्याय विभागलाई निर्वाचन परिणाम प्रमाणीकरण रोक्न मुद्दा हाल्न निर्देशन दिएका थिए। उनले माग गरेका थिए कि यदि ‘ड्यानियल जे. सुलिभान जुनियर’ नामका व्यक्ति मतपत्रमा कायम रहन्छन् भने, पेल्टोलाको जितलाई अलास्का राज्यले प्रमाणीकरण गर्न नपाओस्।

डनलिभीले लेखेका छन् कि ‘द न्युयोर्क टाइम्स’ को रिपोर्टिङले “अलास्काको निर्वाचनलाई प्रभावित पार्ने संगठित प्रयासको चिन्ताजनक प्रमाण उजागर गरेको छ। यसमा मतदाताहरूलाई जानाजान भ्रममा पार्न र उनीहरूको मत अन्तै मोड्नका लागि—हालका अमेरिकी सिनेटरसँग उस्तै नाम भएका व्यक्तिसहित—अन्य उम्मेदवारहरूलाई खडा गरिएको देखिन्छ।”

डनलिभीले थपे, “मतदाताहरूलाई झुक्याएर अर्कै व्यक्तिलाई भोट हाल्न लगाउनु हाम्रो निर्वाचनको निष्ठामाथिको प्रहार हो।” उनले यो रिपोर्टिङले यस विषयमा राज्यको निर्वाचन बोर्डले यसअघि पत्ता लगाएका तथ्यहरूलाई “ठूलो बल पुर्‍याउने” बताए।

बिहीबार राष्ट्रपति ट्रम्पले पेल्टोलाले चुनाव जिते पनि उनले सिनेटमा स्थान पाउने हुन् कि होइनन् भन्नेमा शंका व्यक्त गरे। दक्षिण क्यारोलिनामा आयोजित एक र्‍यालीमा जाने क्रममा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै राष्ट्रपतिले भने, “खै, अब के हुन्छ हेर्न बाँकी नै छ। उनी (पेल्टोला) लाई चुनाव लड्न नै कसरी अनुमति दिइयो भन्ने कुरा पत्याउनै गाह्रो छ।”

पेल्टोलाले यी दाबीहरूलाई ‘ध्यान मोड्ने प्रयास’ भन्दै खारेज गरेकी छिन्।

डनलिभीको आदेशबारे टिप्पणी माग्दै बिहीबार पठाइएको सन्देशको पेल्टोलाको चुनावी अभियान टोलीले तत्काल कुनै प्रतिक्रिया दिएन। तर सोल्डोटनामा आयोजित एक चुनावी कार्यक्रमका क्रममा, पूर्व कंग्रेस सदस्य पेल्टोलाले ‘टाइम्स’ को उक्त रिपोर्टलाई सिनेटर सुलिभानले इरानमा युद्धलाई गरेको समर्थनजस्ता मुख्य मुद्दाहरूबाट ध्यान मोड्ने प्रयासको रूपमा व्याख्या गरिन्।

अनलाइन पोस्ट गरिएको एक भिडियोमा उनले भनिन्, “यो केवल ध्यान मोड्ने अर्को प्रयास हो, मानिसहरूको ध्यान अन्तै लैजाने चाल हो। यी सबै अखबार बेच्न र ग्राहक बढाउनका लागि गरिएका हर्कत हुन्।”

अलास्काको यो अवस्था त्यति नौलो भने होइन। राजनीतिक दलहरूले आफ्ना प्रतिद्वन्द्वीहरूको मत तान्नका लागि प्रायः मतपत्रमा थप उम्मेदवारहरू खडा गर्ने गर्छन्। कानुनी विज्ञहरूका अनुसार, यदि राज्यका अदालतहरूले यसलाई अनुमति दिन्छन् भने, नतिजालाई चुनौती दिने सन्दर्भमा संघीय सरकारको कुनै भूमिका हुँदैन।

ओहायोको सिनेट चुनावमा पनि, रिपब्लिकनहरूले मतपत्रमा एक समाजवादी उम्मेदवारलाई अघि बढाउन भूमिका खेलेको देखिएको छ। यसको उद्देश्य सिनेटर जोन हस्टेडलाई चुनौती दिइरहेका डेमोक्र्याटिक उम्मेदवारको मत तान्नु रहेको छ।

ट्रम्पका उपराष्ट्रपतिद्वारा छानबिनको समर्थन

बिहीबार, उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले पेल्टोलालाई मुद्दा चलाउनुपर्छ भन्ने ट्रम्पको जस्तो कडा अभिव्यक्ति त दिएनन्, तर उनले सम्भावित चुनावी धाँधलीबारे छानबिन हुनुपर्ने कुराको समर्थन गरे।

टेक्सासको चुनावी यात्रामा निस्कनुअघि पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै भान्सले भने, “उनी यस्ती व्यक्ति हुन् जसले महिनौंदेखि यस्तो नाटक गर्दै आएकी छिन् कि अलास्काका मतदाताहरूलाई झुक्याउने उद्देश्यले मतपत्रमा राखिएका ती ‘नक्कली’ वा ‘धोखेबाज’ उम्मेदवारसँग उनको कुनै सरोकार छैन। उनी अलास्काका मतदाताहरूबाट सिनेटको सिट खोस्ने प्रयास गर्दैछिन्, जुन अत्यन्तै लज्जास्पद कुरा हो।”

राज्य सर्वोच्च अदालतले मतपत्रमा अन्य सुलिभानलाई पनि अनुमति दियो

यस वर्षको सुरुमा, एक शीर्ष राज्य निर्वाचन अधिकारीले पिटर्सबर्गको सानो माछा मार्ने समुदायका सेवानिवृत्त स्कूल शिक्षक डेनियल जे. सुलिभान जूनियरलाई प्राथमिक मतपत्रको लागि अयोग्य ठहर गर्दै उनको उम्मेदवारीको घोषणा “भ्रमित वा भ्रामक बनाउन र यसरी मतपत्रको निष्पक्षता वा तटस्थतामा सम्झौता गर्ने उद्देश्यले” दायर गरिएको निष्कर्ष निकाले।

मुद्दा अलास्का सर्वोच्च अदालतमा गयो, जसले उनी उम्मेदवारी दिन योग्य भएको फैसला गर्‍यो। उनले लामो समयदेखि डेमोक्र्याटहरूको आदेशमा उम्मेदवारी दिएको अस्वीकार गर्दै आएका छन् र पेल्टोलाको अभियानसँग उनको कुनै सम्पर्क नभएको बताएका छन्: “शून्य, कुनै पनि होइन, जिल्च,” उनले जुनमा आफ्नो दौडको घोषणा गरेपछि भने।

अलास्काका मतदाताहरूले आफ्नो मतपत्रमा “डान एस. सुलिभान” लाई “दर्ता गरिएको रिपब्लिकन” र “पदाधिकारी” को रूपमा पहिचान गरिएको देख्नेछन्, जबकि “डानियल जे. सुलिभान जूनियर” को कुनै पार्टी सम्बद्धता हुनेछैन।

न्यूयोर्क टाइम्सले रिपोर्ट गरेको छ कि सम्भावित मुद्दाको लागि तयार पारिएका अन्तर्वार्ता, टेक्स्ट सन्देश र कागजातहरूले पेल्टोलाको टोलीले रिपब्लिकन सिनेटरको समर्थन विभाजन गर्ने उद्देश्यले उम्मेदवारहरूलाई दौडमा ल्याउने लक्ष्य राखेको देखाएको छ।

बुधबारको रिपोर्टिङको बारेमा सोध्दा, ट्रम्पले पत्रकारहरूलाई भने, “मलाई लाग्छ कि उनीहरूलाई मुद्दा चलाउनु पर्छ।” उनले पहिले सामाजिक सञ्जालमा पोस्ट गरेका थिए कि “पेल्टोलाले आफूले गरेको कामको लागि कानुनी र राजनीतिक परिणाम भोग्नुपर्छ।”