तेलको मूल्यमा थप ३ प्रतिशतले वृद्धि, वाल स्ट्रिटमा मिश्रित कारोबार

न्युयोर्क (एपी)। बुधबार अमेरिकी सेयर बजारमा मिश्रित कारोबार देखिएको छ भने इरानसँगको द्वन्द्व जारी रहँदा तेलको मूल्यमा थप ३ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ।

कारोबारको सुरुवाती चरणमा सामान्य गिरावट र वृद्धिको उतारचढावपछि एस एण्ड पी ५०० सूचकांक ०.१ प्रतिशतले बढेको छ; यसअघि यसले तीन सातायताकै उत्कृष्ट दिनको अनुभव गरेको थियो। पूर्वी समय अनुसार बिहान ११:४५ बजेसम्म ‘डाउ जोन्स इन्डस्ट्रियल एभरेज’ १३४ अंक वा ०.३ प्रतिशतले बढेको थियो भने ‘नास्डक कम्पोजिट’ ०.१ प्रतिशतले घटेको थियो।

वसन्त ऋतुको अवधिमा धेरै कम्पनीहरूले बलियो नाफा सार्वजनिक गरेपछि S&P 500 मा सूचीकृत अधिकांश कम्पनीहरूको सेयर मूल्य बढेको छ। यी प्रतिवेदनहरूलाई लिएर उच्च अपेक्षा राखिएको छ; सेयर मूल्यहरू पहिले नै कीर्तिमानी स्तरको नजिक पुगिसकेकाले कम्पनीहरूले ती अपेक्षाहरू पूरा गर्नुपर्ने दबाब छ।

‘मार्लबोरो’ चुरोट बिक्री गर्ने कम्पनी ‘फिलिप मोरिस इन्टरनेसनल’ ले पछिल्लो त्रैमासिकमा अपेक्षाभन्दा राम्रो नाफा र राजस्व सार्वजनिक गरेपछि यसको सेयर मूल्य ३.१ प्रतिशतले बढ्यो। कम्पनीको धुवाँरहित उत्पादनहरूको बिक्री (सिपमेन्ट) ७.५ प्रतिशतले वृद्धि भयो।

विश्लेषकहरूको अपेक्षाभन्दा राम्रो नाफा सार्वजनिक गरेपछि एटि एण्ड टिको सेयर मूल्य २.६ प्रतिशतले बढ्यो। कम्पनीका सीईओ जोन स्टान्कीले यस वर्ष सेयर पुन: खरिद मार्फत आफ्ना सेयरधनीहरूलाई करिब १० अर्ब डलर वितरण गर्ने योजनालाई तीव्रता दिइरहेको पनि बताए।

एआई सर्भर बिक्री गर्ने कम्पनी ‘सुपर माइक्रो कम्प्युटर’ को सेयर मूल्य २४.१ प्रतिशतले उकालो लाग्यो; कम्पनीले पछिल्लो त्रैमासिकका लागि आफूले पहिले अनुमान गरेको भन्दा राम्रो नाफा मार्जिन रहने अपेक्षा गरेको जनाएको छ। यद्यपि, कम्पनीले राजस्व भने ११ अर्बदेखि १२.५ अर्ब डलरको अनुमानित दायराको तल्लो सीमामा रहने सम्भावना रहेको पनि बताएको छ।

यी कम्पनीहरूको वृद्धिले ‘जीई भेर्नोभा’मा देखिएको ६.९ प्रतिशतको गिरावटलाई केही हदसम्म सन्तुलित बनाउन मद्दत गर्‍यो; जीई भेर्नोभाले विश्लेषकहरूको अपेक्षाभन्दा कमजोर नाफा सार्वजनिक गरेको थियो।

दिनको कारोबार बन्द भएपछि सार्वजनिक हुने आम्दानी प्रतिवेदन अघि ‘अल्फाबेट’को सेयर मूल्य ०.१ प्रतिशतले बढ्यो। यस प्रतिवेदनलाई लिएर निकै चासो र अपेक्षा राखिएको छ; गुगलको मातृ कम्पनी वाल स्ट्रिटका सबैभन्दा ठूला कम्पनीहरूमध्ये एक हुनु मात्र यसको कारण होइन, बरु यो कम्पनी ‘आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स’ (कृत्रिम बुद्धिमत्ता) प्रविधिमा सबैभन्दा बढी खर्च गर्ने कम्पनीहरूमध्ये पनि एक हो।

लगानीकर्ताहरू यस्ता संकेतहरूको खोजीमा छन् कि प्रोसेसर, कम्प्युटर मेमोरी र एआईको तीव्र विकासमा आवश्यक अन्य आधारभूत सामग्रीहरूमा खन्याइएको ठूलो परिमाणको रकमले त्यस्तो उत्पादकत्व र नाफा दिइरहेको छ वा छैन, जसले गर्दा ती लगानीहरू सार्थक ठहरिऊन्। यदि त्यसो भएन भने, चिप कम्पनीहरू र एआई क्षेत्रका अन्य सफल कम्पनीहरूको सेयर मूल्यमा देखिएको तीव्र वृद्धिपछि तिनको मूल्य निकै महँगो देखिन सक्छ।

यस्तै चिन्ताका कारण विगत केही सातादेखि वाल स्ट्रिटमा हुने उतार-चढावको केन्द्रबिन्दुमा एआईसम्बन्धी कम्पनीहरूको सेयर रहेको छ।

बुधबार बिहान माइक्रोन टेक्नोलोजीको सेयर मूल्यमा ३.६% को गिरावट र ०.८% को वृद्धिका बीच उतार-चढाव देखियो। यो उतार-चढाव त्यसअघिको सातामा भएको १३.३% को गिरावटलाई लगभग पूरै पूर्ति गर्ने गरी यस साताको पहिलो दुई दिनमा १४.४% ले बढेपछि देखिएको हो। यद्यपि, यस वर्षको हालसम्मको अवधिमा यसको मूल्यमा करिब २४०% को वृद्धि भइसकेको छ।

तेलको मूल्यमा भइरहेको निरन्तर वृद्धिका कारण समग्र सेयर बजारमा पनि दबाब महसुस गरियो; तेलको मूल्य वृद्धिले अधिकांश व्यवसायहरूको लागत बढाउँछ र तिनको नाफा घटाउँछ।

अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड मानिने ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य बिहान ९५ डलरभन्दा माथि पुगेर करिब छ सातायताकै उच्च विन्दु छोएपछि ३.१% ले बढेर ९३.८५ डलर कायम भयो। यो मूल्य यस महिनाको सुरुमा ७२ डलरभन्दा कम थियो, जुन इरानसँगको द्वन्द्व सुरु हुनुअघिको मूल्यको हाराहारीमा थियो।

तेलको मूल्यमा भइरहेको वृद्धिले मुद्रास्फीति पुनः बढ्ने जोखिम निम्त्याइरहेको छ। यसले गर्दा फेडरल रिजर्भ र अन्य केन्द्रीय बैंकहरूले ब्याजदर बढाउनुपर्ने अवस्था आउन सक्छ, जसले अर्थतन्त्रको गति सुस्त बनाउनुका साथै सेयर र अन्य लगानीको मूल्य घटाउन सक्छ।

१० वर्षे ट्रेजरी बन्डको प्रतिफल मंगलबार अबेर ४.६३% रहेकोमा बढेर ४.६४% पुगेको छ; इरानसँगको द्वन्द्व सुरु हुनुअघि यो दर ३.९७% मात्र थियो। यसले गर्दा अमेरिकामा दीर्घकालीन धितो कर्जा (mortgage) को ब्याजदर पनि करिब एक वर्षयताकै उच्च विन्दुमा पुगेको छ।

मध्यपूर्वमा जारी द्वन्द्वका कारण तेल बोक्ने ट्यांकरहरूले फारसको खाडीबाट बाहिर निस्कन ‘स्ट्रेट अफ हर्मुज’को प्रयोग गर्न नपाउँदा तेलको मूल्य बढेको हो। सामान्यतया, विश्वभर कारोबार हुने कुल तेल र प्राकृतिक ग्यासको पाँचौं भाग यही साँघुरो जलमार्ग भएर आवतजावत गर्छ। अटो क्लब ‘एएए’ले बुधबार जनाएअनुसार, अमेरिकामा एक ग्यालन साधारण इन्धनको औसत मूल्य रातारात बढेर ४.०६ डलर पुगेको छ। यो मूल्य मे महिनामा देखिएको प्रति ग्यालन करिब ४.५६ डलरको उच्च विन्दुभन्दा कम भए पनि, फेब्रुअरीको अन्त्यतिर अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि आक्रमण गर्नुअघि भने यो ३ डलरभन्दा कम थियो।

विदेशका सेयर बजारहरूमा, एसियाली बजारमा मिश्रित कारोबारपछि युरोपका सूचकहरूमा भने वृद्धि देखियो।

विश्वभरका प्रमुख बजार गतिविधिहरूमध्ये लन्डनको ‘एफटीएसई १००’ सूचक १.३ प्रतिशतले बढ्यो भने हङकङको ‘ह्याङ सेङ’ सूचक १ प्रतिशतले घट्यो।