‘प्रेस स्वतन्त्रता—यो त केवल तेस्रो विश्वलाई सुनाइने रमाइलो ठट्टा मात्र हो’
सेसिलिया भेगाले '६० मिनट्स' कार्यक्रमबाट हटाइएको विषयमा बोल्न आफू डराएको कुरा पनि स्वीकार गरिन्। "यो केवल जागिर गुमाउने कुरा होइन; यहाँ धेरै कुरा दाउमा छ," भेगाले बिहीबार भनिन्। "कहिलेकाहीँ, डराएको अवस्थामा पनि काम गर्नुपर्ने हुन्छ।"
लस एन्जलस । सेसिलिया भेगाले सीबीएस टेलिभिजनको लोकप्रिय कार्यक्रम ‘६० मिनट्स’बाट स्पष्टीकरण बिना आफूलाई हटाइएको विषयमा सार्वजनिक रूपमा आफ्ना विचार व्यक्त गरेकी छिन्।
व्यवस्थापनले यसअघि मे महिनामा सीबीएसको समाचार कार्यक्रमबाट सह-संवाददाता श्यारिन अल्फोन्सी, कार्यकारी निर्माता तान्या साइमन र कार्यकारी सम्पादक ड्रागन मिहाइलोभिचलाई पनि बर्खास्त गरेको थियो।
सीबीएसका कर्मचारीहरूबीच व्याप्त तनावका बीच वरिष्ठ पत्रकार स्कट पेलीलाई पनि बर्खास्त गरियो—जुन व्यवस्थापनको नजरमा नपरेका वा असन्तुष्टिमा परेका सञ्चारकर्मीहरूलाई हटाउने निरन्तर चलिरहेको क्रमको एउटा हिस्सा थियो। यसमा कुनै स्पष्टीकरण मागिएन र बर्खास्त गरिएका पत्रकारहरू आफूलाई किन हटाइयो भन्ने कारणबारे अनभिज्ञ नै रहे।
एक वरिष्ठ सञ्चारकर्मीले भनेझैं, अमेरिकी मूलधारको सञ्चारमाध्यममा कर्पोरेट संस्कृतिले यस्तो अवस्था सिर्जना गर्छ कि यदि मालिकको एजेन्डा वा स्वार्थ पूरा भएन भने, सबैभन्दा लोकप्रिय कार्यक्रमका प्रस्तोता र निर्माताहरूलाई पनि पाखा लगाउन सकिन्छ—जसले गर्दा उनीहरू चुपचाप र असहाय बन्न पुग्छन्।
वरिष्ठ सञ्चारकर्मीका अनुसार, कर्पोरेट संस्कृतिबाट निर्देशित अमेरिकी मूलधारको सञ्चारमाध्यममा यदि कुनै प्रस्तोता वा निर्माताले मालिकको एजेन्डा र स्वार्थ पूरा गर्न सकेनन् भने, उनीहरूको कार्यक्रम जतिसुकै लोकप्रिय भए पनि उनीहरूलाई सडकमा पुर्याउन सकिन्छ; तैपनि, उनीहरू चुपचाप र असहाय रहन्छन्।
यो ठूलो फेरबदल अक्टोबरमा सीबीएसमा ब्यारी वेइसले प्रधान सम्पादकको भूमिका सम्हालेको एक वर्षभन्दा कम समयमै भएको हो। बर्खास्तगीको केही महिना बितिसक्दा पनि वेइससँग जवाफभन्दा प्रश्नहरू बढी छन्।
बिहीबार न्यु अर्लिन्समा आयोजित ‘नेशनल एसोसिएसन अफ हिस्पानिक जर्नलिस्ट्स कन्फरेन्स एण्ड एक्सपो’ मा एबिसी न्युजका संवाददाता जोन क्विनोनेससँगको मञ्चीय संवादका क्रममा उनले भनिन्, “मलाई किन हटाइयो भन्ने मलाई थाहा छैन।”
“अहिले करिब तीन महिना भइसक्यो, र मलाई अझै थाहा छैन। मलाई कुनै कारण दिइएन। आजसम्म पनि मलाई कारण बताइएको छैन।”
सेसिलिया भेगाले ‘६० मिनट्स’ कार्यक्रमबाट हटाइएको विषयमा बोल्न आफू डराएको कुरा पनि स्वीकार गरिन्। “यो केवल जागिर गुमाउने कुरा होइन; यहाँ धेरै कुरा दाउमा छ,” भेगाले बिहीबार भनिन्। “कहिलेकाहीँ, डराएको अवस्थामा पनि काम गर्नुपर्ने हुन्छ।”
भेगाले यसअघि ‘६० मिनट्स’ मा सम्पादकीय मण्डलको स्वेच्छाचारी कार्य र स्वामित्व (मालिक) प्रति उनीहरूको अधीनताको अनुभव गरेको दाबी गरेकी थिइन्, साथै नेतृत्वले “समाचार कभरेजमा राजनीतिक पूर्वाग्रह घुसाउने” प्रयास गरेको उल्लेख गरेकी थिइन्।
हालै मात्र एक प्रतिष्ठित सञ्चार संस्थाबाट हटाइएका एक वरिष्ठ पत्रकार भन्छन्, “ह्वाइट हाउसको नीतिसँग बाझिने समाचार प्रसारण भएको भोलिपल्टै मैले मेरो जागिर गुमाएँ। अमेरिकी सञ्चार गृहहरू मिडिया टाइकुन रूपर्ट मर्डोककै बाटो पछ्याउँदै छन्। प्रेस स्वतन्त्रता—यो त केवल तेस्रो विश्वलाई सुनाइने एउटा ठट्टा मात्र हो।”
