म्याडिसन, विस्कन्सिनमा चक्कु बोकेका व्यक्तिमाथि प्रहरीको घातक गोली प्रहार

म्याडिसन, विस्कन्सिन (एपी)। पक्राउ पर्ने क्रममा छुरी प्रहार गरी प्रहरी अधिकारीलाई घाइते बनाएको भनिएका एक व्यक्तिको गोली लागेर भएको मृत्युको घटनाले विस्कन्सिनको राजधानी सहरलाई तरंगित बनाएको छ। गभर्नर टोनी एभर्सले “पारदर्शिता र जवाफदेहिता” को माग गरेका छन् भने म्याडिसनका बासिन्दाहरू बिहीबार उक्त घटनाको सम्झनामा बनाइएको स्थलमा भेला भएका छन्।

ती व्यक्तिलाई नियन्त्रणमा लिइरहेका चारैजना प्रहरी अधिकारीहरूले ‘बडी क्यामेरा’ लगाएका थिएनन्, तर त्यहाँबाट हिँडिरहेका मानिसहरूले उक्त झडपको भिडियो खिचेका थिए र प्रहरीले आवश्यकताभन्दा बढी बल प्रयोग गरेको आरोप लगाएका थिए।

“मैले सोचेँ, ‘हे भगवान् — यस्तो कदम चाल्नुपर्ने कारण के थियो होला?’ मलाई त उनीहरूले उनलाई नियन्त्रणमा लिइसकेको जस्तो लागेको थियो,” बिहीबार प्रहरीको भीड र गोलीको आवाज सुनेका डेभिड ओर्टिज-विटिङघमले भने। “अहिले छुरीको कुरा थाहा पाएपछि पनि, के त्यसैका लागि उनले ज्यान गुमाउनुपर्थ्यो? के उनको ज्यान नलिईकन यो अवस्थालाई शान्त पार्न सकिँदैनथ्यो?”

राजनीतिक सक्रियताको बलियो संस्कृति भएको सहर म्याडिसनमा घटनास्थलतर्फ मानिसहरूको भीड जम्मा भयो। कोही मानिसहरू प्लेकार्ड र फूलहरू लिएर ती व्यक्तिको रगत बगेको ठाउँमा आयोजित मैनबत्ती प्रज्वलन कार्यक्रममा सहभागी भए। अन्यले “प्रहरीलाई पक्राउ गर!” भन्दै नारा लगाए र राज्यको क्यापिटल (विधानसभा भवन) तर्फ जुलुस निकाले; त्यहाँ उनीहरूले गर्मीयामको कन्सर्ट चलिरहेको मञ्च कब्जा गरे र सम्बन्धित प्रहरी अधिकारीको नाम सार्वजनिक गर्न तथा उनलाई जवाफदेही बनाउन माग गरे। विस्कन्सिन चेम्बर अर्केस्ट्राले उक्त कार्यक्रम रद्द गर्‍यो।

प्रहरीले वरपरका सडक खण्डहरू बन्द गरे पनि केही मानिसहरू रातभर घटनास्थलमै बसे।

“म तत्कालै यहाँबाट जाने योजनामा ​​छैन किनभने यो ठाउँ ओगटेर राख्नु महत्त्वपूर्ण छ,” स्टोउटन युनाइटेड मेथोडिस्ट चर्चका पास्टर बेन वेगरले भने। उनले फूलहरूको बीचमा कसैले चकले “सेक्रेड ग्राउन्ड” (पवित्र भूमि) लेखेको ठाउँ नजिकै आफ्नो कुर्सी राखेका थिए। त्यहाँ लेखिएका अन्य सन्देशहरूमा “हामीले भिडियोहरू हेर्‍यौं” र “फासिस्ट प्रहरी चाहिँदैन” जस्ता कुराहरू समावेश थिए।

“उनको जीवनको महत्त्व थियो,” गभर्नरले एक अनलाइन पोस्टमा भने। “हामी मारिएका व्यक्तिका परिवारजन र प्रियजनहरूलाई हाम्रो हृदय र प्रार्थनामा राखिरहनेछौं।”

प्रहरीले घटनाबारे थोरै मात्र विवरण सार्वजनिक गर्दै मानिसहरूलाई शान्त रहन आग्रह गरेको छ।

“म यस दुःखद घटनाका लागि उनका परिवारप्रति इमानदारीपूर्वक र हृदयदेखि नै समवेदना व्यक्त गर्न चाहन्छु,” म्याडिसन प्रहरी प्रमुख जोन प्याटरसनले बुधबार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा भने। उनले मारिएका व्यक्ति ३० को दशकका रहेको बताए। प्रहरीले उनको नाम भने सार्वजनिक गरेन। म्याडिसनकी स्वतन्त्र प्रहरी अनुगमनकर्ता एइरामिक ग्लासले प्रहरीले अहिलेसम्म आफ्नो कार्यालयलाई प्रमाण वा सम्बन्धित प्रहरी अधिकारीको पहिचान उपलब्ध नगराएको बताएकी छन्। उनको कार्यालयले यस घटनाको समीक्षा गर्नेछ र आवश्यक देखिएमा जिल्ला न्यायाधिवक्तासमक्ष मुद्दा दर्ता गर्न सिफारिस गर्न सक्नेछ। उनले प्रहरी विभाग र नगर प्रशासनले “समुदाय र आमजनताले चाहेको कुरामा अवरोध सिर्जना गरिरहेको” आरोप लगाइन्।

“मलाई मेरो काम गर्न दिनुहोस्,” उनले भनिन्।

प्याटरसनले सेलफोनबाट खिचिएका भिडियोहरूको आधारमा हतारिएर कुनै निष्कर्षमा नपुग्न आग्रह गरे। उनले भने कि ती भिडियोहरूमा प्रहरी अधिकारीहरूको दृष्टिकोण देखिँदैन र सार्वजनिक नगरिएका अन्य भिडियोहरूको पनि समीक्षा भइरहेको छ।

प्रहरी प्रमुखका अनुसार गोली चलाउने अधिकारी लामो समयदेखि सेवामा रहेका अनुभवी प्रहरी हुन्। राज्यको कानुनअनुसार, विस्कन्सिनको ‘डिपार्टमेन्ट अफ क्रिमिनल इन्भेस्टिगेसन’ (अपराध अनुसन्धान विभाग) द्वारा गरिने स्वतन्त्र अनुसन्धानको प्रक्रिया चलिरहँदा ती अधिकारी र घटनामा संलग्न अन्य तीन प्रहरीलाई प्रशासनिक बिदामा राखिनेछ।

प्याटरसनले बताएअनुसार प्रहरीलाई कसैले पार्किङमा राखिएका गाडीहरूभित्र पस्ने प्रयास गरिरहेको खबर प्राप्त भएको थियो; प्रहरीले घेरा हाल्नुअघि नै ती संदिग्ध व्यक्ति साइकलमा चढेर भागेका थिए। एक अधिकारीले ‘टेजर’ (विद्युतीय झट्का दिने हतियार) प्रयोग गरे पनि ती व्यक्तिलाई नियन्त्रणमा लिन असफल भए।

अनलाइनमा फैलिएका भिडियोहरूमा ती व्यक्ति उभिरहेको देखिन्छन्, तर पछि प्रहरीले उनलाई घोप्टो पारेर सुताउने प्रयास गर्दा उनी घुँडा टेकेर बस्न बाध्य हुन्छन्। त्यसपछि, तीनवटा गोली चलेको जस्तो आवाज आउँछ र उनी तुरुन्तै सडकमा लड्छन्; प्रहरीले उनको पछाडि हतकडी लगाउँदा उनी अचल अवस्थामा देखिन्छन्। लगत्तै, त्यहाँ आइपुगेका अन्य प्रहरीले ती गोली चलाउने अधिकारीलाई केही पर लैजान्छन्।

प्रहरीको गोलीकाण्डसँग अभ्यस्त बन्दै गएको एक टोल

यो गोलीकाण्ड लोकप्रिय ‘मार्क्वेट’ टोलको एउटा चोकमा भएको थियो। राज्यको क्यापिटल (विधानसभा भवन) बाट २ माइल (३.२ किलोमिटर) भन्दा कम दूरीमा रहेको यस क्षेत्रमा रेस्टुरेन्ट, बार, पसल र घरहरू रहेका छन्। घटनास्थलका भिडियोहरूमा त्यहाँ धेरै गाडीहरू देखिन्छन् भने घटना भइरहँदा मानिसहरूले हेर्दै टिप्पणी गरिरहेको सुनिन्छ।

ओर्टिज-व्हिटिङघमले खिचेको भिडियोमा एक महिला चिच्याउँदै भन्छिन्, “मैले सबै देखें! मैले सबै देखें! तिमीले उसलाई मार्नुपर्ने थिएन! … हामीले सबै कुरा हेर्यौं!” प्रहरीको साइरनको आवाजका बीच तीनवटा ठूला गोलीका आवाजहरू सुनिन्छन् र त्यसपछि मानिसहरूको चिच्याहट सुनिन्छ।

केही ब्लकको दूरीभित्रै प्रहरीको गोलीबाट भएका अन्य दुई हत्याको घटना बेहोरिसकेका स्थानीय बासिन्दाहरूले बिहीबार आफ्नो आक्रोश व्यक्त गरे।

अचानक आयोजित श्रद्धाञ्जली सभामा रोइरहेकी सब्रिना थम्पसनले भनिन्, “यो साँच्चै असह्य छ। यसलाई शब्दमा बयान गर्न सकिँदैन।”

सन् २०१५ मा, सोही सडकमा एक गोरा प्रहरी अधिकारीले टोनी रोबिन्सन (जो मिश्रित जातका थिए) लाई गोली हानी हत्या गरेका थिए। त्यसपछि ठूला विरोध प्रदर्शनहरू भए, तर जिल्ला न्यायाधिवक्ताले कुनै अभियोग दर्ता गरेनन् र ती अधिकारीको कदमलाई जायज ठहर गरे। सन् २०१२ मा, पल हेनान नामका एक गोरा संगीतकारले मदिरा सेवन गरेपछि झुक्किएर छिमेकीको घरमा प्रवेश गर्दा प्रहरीको गोलीबाट ज्यान गुमाएका थिए। ती अधिकारीलाई पनि कुनै कारबाही गरिएन। प्रहरी प्रमुखले उक्त क्षेत्रले “धेरै आघात बेहोरेको” कुरा स्वीकार गरे र मानिसहरूलाई एक-अर्कालाई सहयोग गर्न आग्रह गरे।

नश्ल र प्रविधिसम्बन्धी प्रश्नहरू उठे

बुधबार गोली चलाउने प्रहरी अधिकारी र उनले ज्यान लिएका व्यक्तिको नश्ल (जातीय पहिचान) प्रहरीले सार्वजनिक गरेन।

तर अश्वेत समुदायको पक्षमा वकालत गर्ने समूहहरू, प्रदर्शनकारी र राजनीतिज्ञहरूले उक्त घटनाको विरोध गरे र मारिएका व्यक्ति अश्वेत थिए भन्ने आफूहरूको विश्वास रहेको बताए।

यस गोलीकाण्डले म्याडिसन प्रहरी विभागमा ‘बडी-वर्न क्यामेरा’ (प्रहरीले शरीरमा लगाउने क्यामेरा) को अभावतर्फ पनि ध्यानाकर्षण गराएको छ। करिब ५०० सदस्य रहेको यो प्रहरी बल ‘मिडवेस्ट’ क्षेत्रका ती ठूला प्रहरी संगठनहरूमध्ये एक हो जसले यी उपकरणहरू प्रयोग गर्दैनन्।

‘कमन काउन्सिल’ की अध्यक्ष सब्रिना म्याडिसनले बिहीबार बताइन् कि उनलाई ४,००,००० डलरको लागि प्रहरीले गरेको अनुरोध स्वीकृत हुने अपेक्षा छ, जसले गर्दा आगामी तीन वर्षभित्र चरणबद्ध रूपमा क्यामेराहरू जडान गर्न सकिनेछ। अन्य व्यक्तिहरूले भने क्यामेराको प्रयोग अहिलेसम्म सुरु नभएकोमा दुःख व्यक्त गरे।

“कुनै पनि विषयमा कसैको सहमति जुट्दैन,” प्रहरीको नागरिक निगरानी बोर्डकी सदस्य तथा जातीय न्यायका लागि काम गर्ने समूह ‘वाईडब्ल्यसीए म्याडिसन’ की सञ्चालन निर्देशक केटी नेल्सनले भनिन्। “अहिले हामी अर्को एउटा प्रहरी गोलीकाण्डको अवस्थामा छौं, जहाँ प्रहरी अधिकारीहरूलाई जवाफदेही बनाउन आवश्यक पर्ने साधन हामीसँग छैन।”

र अब यो गभर्नरको चुनावी दौडमा पनि चर्चाको विषय बनेको छ।

युनिभर्सिटी अफ विस्कन्सिन रहेको म्याडिसनमा सन् १९६० को दशकदेखि नै संगठित विरोध प्रदर्शनको लामो इतिहास छ। सन् २०११ मा युनियन (ट्रेड युनियन) अधिकारको पक्षमा १ लाखभन्दा बढी मानिसहरूले राज्यको ‘क्यापिटल’ (विधानसभा भवन) तर्फ मार्च गरेका थिए। सन् २०२० मा जर्ज फ्लोयडको गोली हानी हत्या भएपछि पनि यहाँ ठूला प्रदर्शनहरू भएका थिए, जुन पछि हिंसात्मक बनेका थिए।

त्यसैले, यो गोलीकाण्ड तुरुन्तै गभर्नरको रूपमा एभर्सको उत्तराधिकारी बन्ने दौडको विषय बन्यो; जबकि ११ अगस्टमा हुने ‘प्राइमरी’ (उम्मेदवार छनोट) चुनावका लागि मतदान प्रक्रिया सुरु भइसकेको छ।

“राज्यद्वारा प्रायोजित यो हिंसा वास्तवमा एक हत्या थियो,” फ्रान्सेस्का होङले पोस्ट गरिन्। उनी एक ‘डेमोक्रेटिक सोसलिस्ट’ उम्मेदवार हुन् जो आफ्नो चुनावी अभियान कार्यालयबाट केही ब्लक टाढा रहेको घटनास्थलमा ‘बुलहर्न’ (लाउडस्पिकर) लिएर पुगेकी थिइन्। उनले प्रहरीको बजेट कटौती गर्नुपर्ने माग गरेकी छिन्।

यस दौडमा रहेका अर्का डेमोक्र्याट, मिल्वाकी काउन्टीका कार्यकारी डेभिड क्राउलीले घटनाको विवरण सार्वजनिक हुनुपर्ने बताउँदै भने, “यी रिपोर्टहरूले केनोशा, मिनियापोलिस र हाम्रो देशका अन्य धेरै समुदायहरूमा हामीले देखेका दुःखद घटनाहरूको पीडादायी सम्झना गराउँछन्।”

रिपब्लिकन अमेरिकी प्रतिनिधि टम टिफनीले आफ्ना प्रतिद्वन्द्वीहरूलाई राज्यको अनुसन्धान प्रक्रियालाई अघि बढ्न दिन आग्रह गरे। उनले भने कि “राजनीतिज्ञहरूले हतारमा निर्णय सुनाउने वा विभाजन बढाउने काम नगरी तथ्यहरू स्थापित हुन दिनुपर्छ।” साथै, उनले “अपराधिक न्याय प्रणालीसम्बन्धी ‘रिभल्भिङ-डोर’ नीतिहरू (जसमा अपराधीहरू सजिलै छुट्ने र पुनः अपराधमा संलग्न हुने चक्र चल्छ) अन्त्य गर्न काम गर्ने” बताए।