डेमोक्र्याटहरूको मध्यावधि जितले ट्रम्पको ल्याटिन अमेरिका नीतिलाई कसरी परिवर्तन गर्न सक्छ? विश्लेषकहरूको विचार

मारिया भेर्जा, मेक्सिको सिटी (एपी)। पछिल्ला दुई वर्षमा ल्याटिन अमेरिकामा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रभाव निकै व्यापक रह्यो। यसमा आप्रवासन र देशनिकालाका घटनादेखि लिएर सयौंको ज्यान जाने गरी भएका डुङ्गा दुर्घटनाहरू र भेनेजुएलाका नेता निकोलस मादुरोको पक्राउसम्मका विषयहरू समावेश छन्।

अहिले विश्लेषकहरू यो बुझ्ने प्रयास गरिरहेका छन् कि मध्यावधि निर्वाचनमा डेमोक्र्याटहरूको ठूलो जितले ट्रम्पको कार्यकालका बाँकी दुई वर्षमा यस क्षेत्रका लागि कुनै परिवर्तनको संकेत गर्छ वा गर्दैन।

ह्वाइट हाउसबाट आएका प्रारम्भिक संकेतहरू परस्पर विरोधी छन्। आप्रवासन नीतिका सन्दर्भमा ट्रम्पले मिश्रित संकेत दिएका छन्; एक ठाउँमा उनले आफ्नो विगतको नीतिलाई “अत्यधिक कठोर” भनेका छन् भने अर्कोतर्फ आप्रवासनका विषयमा कडा नीति कायमै रहने संकेत पनि गरेका छन्। उनले आफ्नो आप्रवासन एजेन्डाका मुख्य सूत्रधार स्टिफन मिलरलाई आफ्नो नयाँ ‘चिफ अफ स्टाफ’ (प्रमुख कर्मचारी) नियुक्त गरेका छन्।

मंगलबार अमेरिकी तल्लो सदन (हाउस) मा रक्षामन्त्री पिट हेगसेथविरुद्ध महाभियोग लगाउने प्रयास असफल भयो। यस गोलार्धका लागि प्राथमिकताहरू तय गर्ने प्रमुख व्यक्ति, विदेशमन्त्री मार्को रुबियो, ट्रम्पको मन्त्रिपरिषद्का एक महत्वपूर्ण सदस्यका रूपमा यथावत छन्।

यहाँ ती मुख्य क्षेत्रहरूको चर्चा गरिएको छ, जसमा अमेरिकामा आएको राजनीतिक परिवर्तनले प्रभाव पार्न सक्छ।

बसाइँसराइ: केही हेरफेरका साथ देशनिकाला (डिपोर्टेसन) जारी रहने

चुनावपछिको पहिलो सन्देशमा, होमल्याण्ड सेक्युरिटी (गृह सुरक्षा) विभागका अधिकारी मार्कवेन मुलिनले ‘एक्स’मा स्पष्ट शब्दमा भनेका छन्: “देशनिकाला गर्ने कार्य जारी रहनेछ।”

तर टेक्सासका ह्युस्टन र अस्टिन गरी दुई सहरले अमेरिकी आप्रवासन तथा भन्सार प्रवर्तन (आइस) एजेन्टहरूसँग प्रहरीले गर्ने सहकार्यलाई सीमित गर्ने योजना घोषणा गरिसकेका छन्। आइसको कार्यशैलीको कडा आलोचना गर्दै आएकी जीना हिनोजोसा सन् २०२७ को जनवरीमा गभर्नरका रूपमा पदभार ग्रहण गरेपछि, यो प्रवृत्ति राज्यस्तरका कानुन कार्यान्वयन निकायहरूसम्म पनि विस्तार हुन सक्छ।

मेक्सिकोका लागि पूर्वराजदूत मार्था बारसेनाले मेयरहरू, कंग्रेस सदस्यहरू, गभर्नरहरू र उनीहरूका मेक्सिकन समकक्षीहरूबीचको सहकार्य बढ्दा त्यसले “आइसको क्रूरता तथा हिस्पानिक समुदायमाथि हुने भेदभावलाई सीमित गर्न र नियन्त्रण गर्न” मद्दत पुग्ने आशा व्यक्त गरेकी छिन्।

सुरक्षा: कार्टेलहरूमा बढी दबाब

मेक्सिको त्यस्तो ठाउँ हुन सक्छ जहाँ दबाब सबैभन्दा बढी तीव्र हुन्छ, किनकि यसले संयुक्त राज्य अमेरिकालाई मूर्त, छोटो अवधिको परिणामहरू, विशेष गरी थप गिरफ्तारी र सुपुर्दगीको लागि उत्तम अवसर प्रदान गर्दछ, जबकि न्याय विभागले कार्टेलहरूको अनुसन्धान जारी राख्छ, मेक्सिकन विश्लेषक डेभिड साउसेडोले भने।

सोमबार, मेक्सिकोको सुरक्षा उपकरण र अमेरिकी औषधि प्रवर्तन प्रशासनका प्रमुखहरूले कार्टेलहरू विरुद्ध सहकार्यलाई सुदृढ पार्न गत हप्ताको आफ्नो बैठकको बारेमा सन्देशहरू पोस्ट गरे।

अझ दक्षिणमा, सेना र नौसेना सहित अमेरिकी सेनाले आपराधिक गिरोहहरूसँग लड्न ल्याटिन अमेरिकी साझेदारहरूसँग “शिल्ड अफ द अमेरिकाज” पहल अन्तर्गत संयुक्त अपरेशनमा आफ्नो ध्यान केन्द्रित गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। साउसेडोले उल्लेख गरे कि यो दृष्टिकोणलाई महत्त्वपूर्ण कांग्रेसको कोष आवश्यक पर्दैन। थप रूपमा, अपराध अधिकांश ल्याटिन अमेरिकी देशहरूको लागि शीर्ष प्राथमिकता रहन्छ, जसमध्ये धेरैजसो ट्रम्पका सहयोगीहरूले नेतृत्व गर्छन् जसले अपराधीहरूलाई कारबाही गर्ने वाचाको आधारमा चुनाव जितेका थिए।

क्यारिबियन र प्रशान्त क्षेत्रमा डुङ्गा हमलाहरू, जसले कम्तिमा २४० जनाको ज्यान लिएको छ, बढ्दो छानबिनको सामना गर्ने सम्भावना छ, किनकि डेमोक्र्याटहरूले पहिले नै यी कार्यहरूको वैधानिकताको अनुसन्धानको लागि आह्वान गरिसकेका छन्।

भेनेजुएला र क्युबा ट्रम्प प्रशासनको निशानामा छन्

केही विश्लेषकहरू विश्वास गर्छन् कि ट्रम्पले यस क्षेत्रमा अमेरिकी प्रभुत्व स्थापित गर्ने आफ्नो आकांक्षालाई कायम राख्नेछन्, यद्यपि उनको कार्य गर्ने क्षमता सीमित हुन सक्छ।

भेनेजुएला डेमोक्र्याटहरूको लागि शीर्ष ल्याटिन अमेरिकी प्राथमिकताको रूपमा खडा छ, किनकि यसले प्रमुख मतदाता चिन्ता: भ्रष्टाचारलाई छुन्छ।

ट्रम्प प्रशासन र काराकास बीच हस्ताक्षर गरिएको तेल सम्झौताबाट कसले फाइदा उठाएको छ भनेर अनुसन्धान गर्न डेमोक्र्याटिक सांसदहरूबाट पहिले नै विशेष आह्वानहरू भइसकेका छन्।

लन्डन-आधारित थिंक ट्याङ्क चथम हाउसका क्रिस्टोफर सबाटिनीले कांग्रेसमा डेमोक्र्याटहरूले तेल सम्झौताहरूमा सुनुवाइ अगाडि बढाउने अपेक्षा गर्छन् र भेनेजुएलामा चुनाव आयोजना गर्न बढ्दो दबाबको पनि अपेक्षा गर्छन्। यद्यपि, उनी विश्वास गर्छन् कि डेमोक्र्याटहरू र ट्रम्प सहयोगी विपक्षी व्यक्तित्व मारिया कोरिना माचाडो बीचको तनावपूर्ण सम्बन्धले ठोस प्रगतिमा बाधा पुर्‍याउन सक्छ।

कतिपयको विश्वास छ कि क्युबामाथिको दबाब कम हुने छैन। चुनावको दुई दिन पछि, रुबियोले टापु विरुद्ध थप प्रतिबन्धहरूको घोषणा गरे।

मेक्सिकन सेन्टर फर रिसर्च अन ल्याटिन अमेरिका एण्ड द क्यारिबियनका प्राध्यापक जोसे ब्रिसेनोले जटिलता र जोखिमहरूलाई ध्यानमा राख्दै टापु विरुद्ध सैन्य कारबाही असम्भव ठाने। तर कसैले पनि यसलाई अस्वीकार गर्न चाहँदैनन्।

“राष्ट्रपतिको महत्वाकांक्षा भएका राज्य सचिवसँग क्युबामा द्रुत परिणाम खोज्ने हरेक प्रोत्साहन हुन्छ,” उत्तरी टेक्सास विश्वविद्यालयका प्राध्यापक ओर्लान्डो जे. पेरेजले लेखे।

लुइज इनासियो लुला दा सिल्भाको जितले यस क्षेत्रको बढ्दो दायाँतिरको परिवर्तनलाई रोक्न र ट्रम्पलाई एक शक्तिशाली सहयोगीबाट वञ्चित गर्न काम गरेपछि ब्राजिल वाशिंगटनको मुख्य प्रतिपक्षको रूपमा खडा हुनेछ। मेक्सिकन राष्ट्रपति क्लाउडिया शेनबाउम, जो बायाँतिर पनि झुक्छिन्, कम स्पष्टवक्ता भएकी छिन् र ट्रम्प प्रशासनसँग राम्रो लाइनमा हिँडेकी छिन्।

अर्थतन्त्र र व्यापार प्रमुख मुद्दा हुन्

मेक्सिकोको नेसनल अटोनोमस युनिभर्सिटीकी अन्तर्राष्ट्रिय राजनीतिक अर्थतन्त्र विज्ञ मारियाना अपारिसियोका अनुसार, अमेरिकी मतदाताहरूका लागि अर्थतन्त्र एक प्रमुख मुद्दा बनेको छ। यसले व्यापार नीतिमा परिवर्तनको सम्भावना सिर्जना गरेको छ—विशेष गरी ती क्षेत्रहरूमा जहाँ भन्सार शुल्क (ट्यारिफ) ले अमेरिकी व्यवसाय र उपभोक्ताहरूका लागि महँगी (मुद्रास्फीति) बढाएको छ।

यद्यपि, उनको अनुमान छ कि ट्रम्पले राजनीतिक लाभ लिनका लागि भन्सार शुल्कलाई एउटा औजारका रूपमा प्रयोग गरिरहनेछन्।

मेक्सिकोका अर्थमन्त्री मार्सेलो एब्रार्डले भन्सार शुल्कमा ठूलो परिवर्तन हुने सम्भावना कम रहेको बताएका छन्, तर उनले नयाँ कंग्रेसले ‘उत्तर अमेरिकी स्वतन्त्र व्यापार सम्झौता’मा केही हेरफेर वा समायोजन गर्न सक्ने संकेत गरेका छन्।

विश्लेषकहरू पनि यस कुरामा सहमत छन् कि ह्वाइट हाउससँग निकट सम्बन्ध भएका ल्याटिन अमेरिकी सरकारहरूलाई आर्थिक सहयोग निरन्तर प्राप्त हुनेछ। तर, सन् २०२५ को उत्तरार्धमा जाभियर माइलीको अर्जेन्टिनालाई दिइएको २० अर्ब डलर बराबरको सहयोग जस्ता कदमहरू ट्रम्पले पुनः दोहोर्‍याउन सक्ने सम्भावना भने निकै कम छ।