रुवान्डा नरसंहारका संदिग्धलाई अमेरिकाद्वारा अभियोगको सामना गर्न फिर्ता पठाइयो
इग्नाटियस सुउना, किगाली, रुवान्डा (एपी)। सन् १९९४ मा रुवान्डामा भएको नरसंहारमा संलग्न भएको आशंका गरिएका एक रुवान्डेली पुरुषलाई संयुक्त राज्य अमेरिकाबाट फिर्ता (डिपोर्ट) पठाइएको छ। स्थानीय अधिकारीहरूका अनुसार, उनीमाथि अब कथित अपराधका लागि मुद्दा चल्नेछ।
अभियोजन पक्षका प्रवक्ता जस्टिन न्कुसीका अनुसार, सोमबार पूर्वी अफ्रिकी मुलुक रुवान्डा आइपुगेका जिन लियोनार्ड टेगान्यामाथि नरसंहारसँग सम्बन्धित अभियोगहरू लगाइएका छन्।
न्कुसीले बताएअनुसार, अभियोजनकर्ताहरूले उनको फाइल प्राप्त गर्नुअघि अहिले प्रहरीले टेगान्यालाई सोधपुछ गरिरहेको छ।
५५ वर्षीय टेगान्याविरुद्ध सन् २०१४ मा रुवान्डाको दक्षिणी क्षेत्रमा पर्ने हुये जिल्लाका विभिन्न स्थानमा भएका नरसंहारजन्य अपराधमा संलग्न रहेको आरोपमा अभियोगपत्र दायर गरिएको थियो। रुवान्डेली अधिकारीहरूका अनुसार, उनले हुयेस्थित एक विश्वविद्यालय परिसर र मेडिकल स्कुलमा केही अपराधहरू गरेको आरोप छ।
सन् २०१४ को उक्त अभियोगपत्रपछि अमेरिकामा टेगान्याको उपस्थितिबारे अनुसन्धान सुरु भयो र रुवान्डाले उनलाई फिर्ता पठाउन (डिपोर्ट गर्न) माग गर्यो। त्यसबेला टेगान्याले नरसंहारमा आफ्नो कुनै भूमिका नरहेको दाबी गरेका थिए। उक्त नरसंहारमा अतिवादी हुतुहरूद्वारा करिब ८ लाख तुत्सी र उदारवादी हुतुहरूको हत्या गरिएको थियो।
टेगान्या सन् १९९४ को जुलाईमा रुवान्डाबाट भागेका थिए र पछि क्यानडामा शरणार्थीका रूपमा बस्न आवेदन दिएका थिए। अमेरिकी न्याय विभागका अनुसार, उनले क्यानडाबाट जारी भएको निष्कासन आदेश छलेर सन् २०१४ मा अमेरिका प्रवेश गरेका थिए। सन् २०१९ मा, बोस्टनस्थित एक संघीय ज्युरीले अमेरिकामा शरणका लागि आवेदन दिँदा टेगान्याले आप्रवासनसम्बन्धी ठगी गरेको र झूटो बयान (perjury) दिएको ठहर गरेको थियो।
रुवान्डाको राजधानी किगालीमा नरसंहारबाट बाँच्न सफल एक महिलाले टेगान्यालाई न्यायको सामना गर्न स्वदेश फर्काउने निर्णयको स्वागत गरिन्।
योलाण्डे मुकाकासानाले भनिन्, “नरसंहार र मानवता विरुद्धका अपराधहरूमा कहिल्यै हदम्याद (time-bar) लाग्दैन; यस्ता अपराध गर्नेहरूलाई खोजेर पक्राउ गरिनेछ, फिर्ता पठाइनेछ र उनीहरूमाथि मुद्दा चलाइनेछ।” उनले थपिन्, “पीडितका रूपमा हामी अझै पनि आशावादी छौं कि जतिसुकै समय बितेको भए पनि अन्ततः न्याय मिल्नेछ।”
