युक्रेनी राष्ट्रपति जेलेन्स्कीद्वारा पश्चिमा सहयोगीहरूलाई युद्धपछिको स्पष्ट सुरक्षा ग्यारेन्टीका लागि आग्रह

डेरेक गाटोपोलोस, किएभ, युक्रेन (एपी)। युक्रेनका राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले आफ्नो सरकारले पश्चिमा सहयोगीहरूबाट युद्धपछिको सुरक्षा सहयोगसम्बन्धी ठोस प्रत्याभूति खोजिरहेको बताएका छन्। रुसले युक्रेनमाथि गरेको पूर्ण स्तरको आक्रमणका कारण सुरु भएको करिब पाँच वर्ष लामो युद्ध अन्त्य भएपछि यो सुरक्षा सहयोग कसरी अघि बढ्छ भन्ने विषयमा उनले यस्तो प्रत्याभूति खोजेका हुन्।

बिहीबार राति प्रसारित एक अन्तर्वार्तामा जेलेन्स्कीले यस्तो टिप्पणी गरेका हुन्। यसअघि ब्रसेल्समा सहयोगी राष्ट्रहरूबीच दुई दिनसम्म युद्धपछिको सुरक्षा र पुनर्निर्माणबारे छलफल भएको थियो। साथै, अर्को हप्ता अबु धाबीमा युक्रेन, रुस र संयुक्त राज्य अमेरिकाबीच त्रिपक्षीय वार्ता हुने तय भएको छ; फेब्रुअरीयता हुन लागेको यो पहिलो त्रिपक्षीय शान्ति वार्ता हो।

शान्तिको स्वरूपबारे वार्ता चलिरहँदा, युक्रेनमा भने युद्धको कठोर यथार्थ शुक्रबार पनि कायमै रह्यो। रुसले थप ड्रोन आक्रमणहरू गर्‍यो भने, सोमबार मस्कोले मानवीय सहायता वितरण केन्द्रका रूपमा प्रयोग भइरहेको एउटा पूर्व विद्यालयमा गरेको ‘गाइडेड बम’ आक्रमणमा परी ज्यान गुमाउनेहरूको संख्या पनि बढेको छ।

रुसले रातको समयमा गरेको ड्रोन आक्रमणका कारण किएभ क्षेत्रलगायतका विभिन्न स्थानमा व्यापक रूपमा विद्युत आपूर्ति बन्द भयो। यता, बुल्गेरियाका अधिकारीहरूले कालो सागरमा रुसी ड्रोन हुन सक्ने एउटा वस्तु फेला पारेका छन्।

जेलेन्स्कीद्वारा युक्रेनका लागि सुरक्षा प्रत्याभूतिको माग

ब्रसेल्समा भएको दुई दिने वार्तामा युद्धपछिको पुनर्निर्माण, सन् २०२७ सम्मका लागि आर्थिक स्रोत जुटाउने विषय र युक्रेन सरकारका पश्चिमा सहयोगीहरूद्वारा समर्थित सुरक्षा प्रत्याभूतिबारे छलफल भयो। युक्रेनका प्रमुख वार्ताकार रुस्तेम उमेरोभले अनलाइन पोस्टमार्फत जानकारी दिएअनुसार, उक्त बैठकमा अमेरिका, बेलायत, फ्रान्स, जर्मनी र युरोपेली संघका अधिकारीहरूका साथै विश्व बैंक र अमेरिकी लगानी समूह ‘ब्ल्याकरक’का प्रतिनिधिहरू सहभागी थिए।

उमेरोभले लेखेका छन्, “हामीले रुसबाट युक्रेन र सम्पूर्ण युरोपलाई रहेका खतराहरूका साथै तिनको सामना गर्न चाल्नुपर्ने संयुक्त कदमहरूबारे छुट्टै छलफल गर्‍यौं।”

टेलिभिजन अन्तर्वार्ताका क्रममा जेलेन्स्कीले आफू ठोस नतिजा हेर्न चाहेको बताए।

“महत्त्वपूर्ण कुरा के हो भने, यो कुरा कागजमा स्पष्ट हुनुपर्छ,” जेलेन्स्कीले बिहीबार राति युक्रेनको निजी टेलिभिजन च्यानल ‘१+१’ सँगको अन्तर्वार्तामा भने। “प्रश्न दर्जनौं बुँदाहरूको होइन, बरु नतिजा के हुनेछ भन्ने स्पष्ट बुझाइको हो: यदि रुसले फेरि (आक्रमण) सुरु गर्यो भने के हुन्छ? कसले के गर्नेछ, कुन साधन प्रयोग गरेर गर्नेछ र कहिले गर्नेछ?”

जेलेन्स्कीले संयुक्त राज्य अमेरिकामा किएभका लागि दुवै प्रमुख राजनीतिक दलहरूको समर्थन कायम राख्नु महत्त्वपूर्ण रहेको बताए। साथै, उनले यस हप्ता भएको मध्यावधि निर्वाचनमा डेमोक्र्याटहरूको व्यापक जितले अमेरिकी सहयोगमा सकारात्मक प्रभाव पार्न सक्ने उल्लेख गरे। यसमा ‘प्याट्रियट’ मिसाइल इन्टरसेप्टरहरू (रुसी हवाई आक्रमण रोक्न किएभका लागि अत्यावश्यक मानिने हतियार) छिटो उपलब्ध गराउने विषय पनि समावेश हुन सक्छ।

“मलाई लाग्छ, अब संयुक्त राज्य अमेरिकाबाट थप सहयोग प्राप्त गर्ने हाम्रो सम्भावना बढ्न सक्छ,” उनले भने।

वासिङ्टनमा ट्रम्प र रुसी दूतबीच भेटवार्ता

राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले बिहीबार मस्कोका दूत किरिल दिमित्रिभसँग भेटवार्ता गरे, तर उनीहरूबीच के कुराकानी भयो भन्नेबारे विवरण दिन अस्वीकार गरे।

“एउटा सम्झौता हुनेवाला छ, यो एउटा ठूलो सम्झौता हुनेछ र यसमा युक्रेनभन्दा बाहिरका विषयहरू पनि समेटिनेछन्,” ट्रम्पले भने। उनले यसमा सम्पूर्ण युरोप नै समावेश हुन सक्ने संकेत गरे।

ट्रम्पका ज्वाइँ तथा दूत जारेड कुसनरले सामाजिक सञ्जालमा एक सन्देश लेख्दै ब्रसेल्स वार्ताको उद्देश्य “सबै पक्षका सुरक्षा चिन्ताहरू सम्बोधन गर्ने, भविष्यमा द्वन्द्वको जोखिम घटाउने तथा अझ स्थिर र अनुमानयोग्य सुरक्षा वातावरण सिर्जना गर्ने व्यावहारिक व्यवस्थाहरू विकास गर्नु” रहेको बताए।

युरोपेली युनियनमा संशय

युरोपेली युनियनले निकट भविष्यमै कुनै सम्झौता हुने सम्भावनालाई लिएर खासै उत्साह देखाएको छैन।

“हामी यो सम्झौता साकार भएको हेर्न चाहन्छौं, तर यसका लागि अझै धेरै काम गर्न बाँकी छ,” युरोपेली आयोगकी प्रवक्ता पाउला पिन्होले भनिन्। आयोगले बुधबार ब्रसेल्सस्थित आफ्नो मुख्यालयमा वार्ताको पहिलो दिन आयोजना गरेको थियो।

“सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा त, जसले युद्ध सुरु गर्यो वा जसले आक्रमण गर्यो, उसमा नै (सम्झौताका लागि) इच्छाशक्ति हुनुपर्छ,” उनले रुसतर्फ संकेत गर्दै पत्रकारहरूलाई भनिन्। “त्यहाँसम्म पुग्न अझै धेरै लामो बाटो तय गर्न बाँकी छ, किनकि हामीले उनीहरूको तर्फबाट खासै कुनै सकारात्मक पहल देखेका छैनौं।”

ट्रम्पले संकेत गरेको सम्भावित सम्झौताका विवरणहरू पर्खँदै मस्को

शुक्रबार क्रेमलिनले सम्भावित सम्झौताका बारेमा ट्रम्पले दिएको टिप्पणीमा कुनै प्रतिक्रिया जनाएन।

क्रेमलिनका प्रवक्ता दिमित्री पेस्कोभले पत्रकारहरूलाई भने, “यसबारे कुनै विवरण छैन।” पेस्कोभका अनुसार रुसले युरोपबाट सुरक्षा ग्यारेन्टीसम्बन्धी कुनै प्रस्ताव प्राप्त गरेको छैन। तर उनले यो पनि थपे कि, युरोपको संलग्नता बिना रुस र युक्रेनबीच सुरक्षासम्बन्धी कुनै पनि छलफल कुनै न कुनै बिन्दुमा पुगेर “असम्भव” हुनेछ।

क्रेमलिनका प्रवक्ताले युरोपेली पक्षमाथि “निरन्तरको अनिर्णय र तयारीको अभाव” रहेको आरोप लगाए। उनले थपे कि युरोपेली नेताहरूले “आफ्नो तर्फबाट बोल्न कसलाई अधिकार दिने भन्ने निर्णय गर्न समेत सकेका छैनन्।”

सहायता वितरण केन्द्रमा रुसी आक्रमण: मृतकको संख्या ५० नाघ्यो

यस हप्ता रुसले गरेको बम आक्रमणमा एउटा आश्रयस्थल र पहिले विद्यालय रहेको तर हाल सहायता वितरण केन्द्रका रूपमा प्रयोग भइरहेको भवन ध्वस्त भएको छ। उक्त घटनामा भग्नावशेषबाट थप शवहरू निकालिएपछि मृतकको संख्या ५३ पुगेको छ। सो क्षेत्रको सैन्य प्रशासनका कार्यवाहक प्रमुख मिखाइलो सेमिकिनले अनलाइन पोस्टमार्फत यो जानकारी दिएका हुन्।

दक्षिणपूर्वी युक्रेनको कोमिशुभाखा गाउँमा रहेको उक्त केन्द्रलाई १० वटा शक्तिशाली गाइडेड बम प्रहार गरी ध्वस्त पारिएको थियो। विगत पाँच वर्षको द्वन्द्वमा यस क्षेत्रमा भएका सबैभन्दा घातक आक्रमणहरूमध्ये एक मानिएको यस घटनापछि अझै दर्जनौं मानिस बेपत्ता रहेको अनुमान गरिएको छ।

निरन्तर चलिरहेको ड्रोन युद्ध

ऊर्जा मन्त्रालयका अनुसार, रुसले युक्रेनको ऊर्जा पूर्वाधारमा गरेको आक्रमणका कारण शुक्रबार बिहानसम्म देशका सात क्षेत्रमा व्यापक रूपमा विद्युत आपूर्ति बन्द भएको छ।

सबैभन्दा बढी प्रभावित क्षेत्र किभ हो, जहाँ भएको क्षतिका कारण विद्युत ग्रिडमा प्रतिबन्धहरू कायम राख्नुपरेको छ भने विद्युत सेवा पुनः सुचारु गर्न प्राविधिक टोलीहरू दिनरात खटिरहेका छन्।

राष्ट्रपति जेलेन्स्कीले किभ क्षेत्रमा विद्युत कटौती र त्यसका कारण पानीको आपूर्ति बन्द हुनु सबैभन्दा गम्भीर समस्या बनेको बताएका छन्। उनले राजधानीका बासिन्दा र उद्योगहरूका लागि “चुनौतीहरू निकै गम्भीर” रहेको उल्लेख गरे।

युक्रेनी वायुसेनाका अनुसार, रुसले २२७ वटा आक्रमणकारी ड्रोनहरू (जसमा ८६ वटा जेट-इन्जिन जडित थिए) प्रहार गरेको छ। १४ स्थानमा आक्रमण भएको छ भने अन्य आठ स्थानमा ड्रोनका अवशेषहरू खसेका छन्। समग्रमा, युक्रेनको हवाई प्रतिरक्षा प्रणालीले बिहीबार रातीदेखि शुक्रबार बिहानसम्म रुसका १९६ ड्रोनहरूलाई खसालेको वा निस्तेज पारेको छ।

बुल्गेरियाको रक्षा मन्त्रालयले शुक्रबार जनाए अनुसार, अधिकारीहरूले देशको उत्तरी कालो सागरतट नजिकको पानीमा रुसी ‘गेर्बेरा-२’ ड्रोन फेला पारेर नष्ट गरेका छन्। उक्त ड्रोनमा कुनै विस्फोटक पदार्थ थिएन। यस वर्ष युक्रेनमा रुसी युद्ध तीव्र भएयता, बुल्गेरियाको समुद्री क्षेत्र वा तटमा ड्रोन वा तिनका टुक्राहरू फेला परेका धेरै घटनाहरू सार्वजनिक भएका छन्।

त्यस्तै, रुसी रक्षा मन्त्रालयले शुक्रबार जनाए अनुसार, उनीहरूले बिहीबार राती युक्रेनका १४२ वटा ड्रोनहरू खसालेका छन्।