६७ जनाको ज्यान जाने अप्रिय घटनापछि स्पेनले सेउटामा समुद्री बारले घेरेको छ सिमाना
"मैले सीमा पार गर्ने प्रयास गरें, तर सफल भइनँ। म दुई दिनसम्म सेउटाको सीमा नजिकै बसें, तर खानका लागि केही पनि पाइनँ,"
सेउटा, स्पेन (एपी)। यसै साताको सुरुमा हजारौं आप्रवासीहरूले सीमा पार गरेपछि, स्पेनले शनिबार आफ्नो उत्तर अफ्रिकी भूभाग सेउटा र छिमेकी मोरक्कोबीचको समुद्री सीमामा ५०० मिटर (१,६०० फिट) लामो अवरोध खडा गरेको छ।
स्पेन सरकारले शनिबार जनाएअनुसार कम्तीमा ६७ जना आप्रवासीको मृत्यु भएको छ; यसमा पानीमा डुबेका र समुद्री छाल छेक्ने पर्खाल (ब्रेकवाटर) पार गर्ने क्रममा मच्चिएको भागदौडमा परी ज्यान गुमाएकाहरू समावेश छन्।
स्पेनका प्रधानमन्त्री पेड्रो सान्चेजले सेउटामा भएको घटनाप्रति युरोपेली संघ (इयु) का केही अन्य नेताहरूको प्रतिक्रियाको कडा आलोचना गरे। उनले स्पेनलाई इयुको सीमा-रहित ‘सेन्जेन क्षेत्र’बाट निलम्बन गर्नुपर्ने मागहरू “पूर्वाग्रह, गलत समाचार, अज्ञानता वा राजनीतिक स्वार्थबाट प्रेरित” भएको बताए।
शनिबार बिहान पौडी खेलेर सेउटाको सहरी क्षेत्रमा पर्ने ताराजल समुद्री तटमा पुगेका थोरै संख्याका थकित आप्रवासीहरूलाई सैनिकहरूले भेटे र उनीहरूलाई सीमा पार गराए। बिहीबार र शुक्रबारको बीचमा उक्त भूभागमा प्रवेश गरेका ५०,००० देखि ६०,००० आप्रवासीहरूमध्ये अधिकांश चाँडै नै फर्किए।
“कानुन तोड्नेहरूविरुद्ध हामी कठोर छौं,” स्पेनका गृहमन्त्री फर्नान्डो ग्रान्डे-मार्लास्काले शनिबार पत्रकारहरूलाई भने।
सीमाका दुवैतर्फ कडा सुरक्षा व्यवस्था हुँदाहुँदै पनि कसरी यति ठूलो संख्यामा सीमा उल्लंघन भयो र के मोरक्कोले सेउटाका लागि खतरा खडा गरेको छ भन्ने प्रश्नमा मार्लास्काले रबात (मोरक्को सरकार) को बचाउ गरे।
“यी घटनाहरूको स्पेन र मोरक्को दुवैले समीक्षा गर्नुपर्ने आवश्यकता छ,” उनले भने। तर छिमेकीहरूसँगको सहकार्यले नै स्पेनलाई “२४ घण्टाभित्रै स्थितिलाई सामान्य बनाउन” सम्भव तुल्याएको थियो।
“मोरक्को सेउटा वा बाँकी स्पेनका लागि खतरा होइन। यो एक भरपर्दो साझेदार हो,” मार्लास्काले जोड दिए।
इयु नेताहरूद्वारा समन्वयात्मक प्रतिक्रियाको आह्वान
इयु का २२ देशका नेताहरूले यस परिस्थितिको सामना गर्न समन्वयात्मक प्रतिक्रियाको आह्वान गरे। शनिबार डेनमार्कका प्रधानमन्त्रीको कार्यालयद्वारा सार्वजनिक गरिएको इयुका उच्च अधिकारीहरूलाई सम्बोधन गरिएको पत्रमा, ती देशहरूले इयुको हालको आयरिश अध्यक्षतालाई गृहमन्त्रीहरूको भिडियो-सम्मेलन तत्काल बोलाउन आग्रह गरे।
“हामी अनियन्त्रित रूपमा हुने ठूलो संख्याको आवागमन, आप्रवासनको राजनीतिक हतियारका रूपमा प्रयोग वा अन्य ‘हाइब्रिड’ (मिश्रित) खतराहरूलाई यस्तो धारणा सिर्जना गर्न दिन सक्दैनौं कि युरोपेली संघमा गैरकानुनी प्रवेश सम्भव छ वा आप्रवासीको गैरकानुनी प्रवेश पछि कानुनी बसाइमा परिणत हुन सक्छ,” पत्रमा भनिएको छ। “यस्तो धारणाले थप प्रयासहरूलाई बढावा दिनेछ, हाम्रो साझा आप्रवासन नीतिप्रतिको विश्वास घटाउनेछ र सबै सदस्य राष्ट्रहरूमा यसको असर पर्नेछ।”
इटाली, डेनमार्क, अस्ट्रिया, बेल्जियम, बुल्गेरिया, साइप्रस, क्रोएसिया, चेक गणतन्त्र, इस्टोनिया, फिनल्याण्ड, जर्मनी, ग्रीस, हंगेरी, लाटभिया, लिथुआनिया, माल्टा, नेदरल्याण्ड्स, पोल्याण्ड, रोमानिया, स्लोभेनिया, स्लोभाकिया र स्वीडेनका नेताहरूले उक्त पत्रमा हस्ताक्षर गरेका छन्।
सान्चेजले युरोपेली संघका आन्तरिक मामिला मन्त्रीहरूको भिडियो सम्मेलनको पनि माग गरे ताकि “हामी यस्ता परिस्थितिहरूमा साझा प्रतिक्रिया तय गर्न सकौं र यो पुनः पुष्टि गर्न सकौं कि हाम्रा बाह्य सीमाहरूको सुरक्षा सबै सदस्य राष्ट्रहरूको साझा जिम्मेवारी हो, न कि केवल संघको अग्रपंक्तिमा रहेका राष्ट्रहरूको मात्र।”
इटालीकी प्रधानमन्त्री जर्जिया मेलोनीले स्पेनसँगको खुला-सीमा ‘सेन्जेन सम्झौता’ निलम्बन गर्ने धम्की दिएकी छिन् र इटालीले हवाई तथा समुद्री मार्गबाट स्पेनबाट आउने मानिसहरूका लागि सीमा नियन्त्रण पुनः लागू गर्दैछ।
“वर्तमान अन्तर्राष्ट्रिय परिवेशमा, युरोपेली संघले यस्तो प्रकारको स्वार्थी, ध्रुवीकरण गर्ने र गैरकानुनी प्रतिक्रिया अपनाउन सक्दैन,” सान्चेजले आफ्नो पत्रमा लेखे।
आप्रवासीहरू मोरक्को फर्किए
शनिबार सयौं आप्रवासीहरू मोरक्को फर्किए। केहीले एसोसिएटेड प्रेसका पत्रकारलाई बताएअनुसार सीमाको स्पेनतर्फको भागमा आफूहरूमाथि अपमानजनक व्यवहार भएपछि उनीहरू “आफ्नै इच्छाले” फर्किएका हुन्।
आप्रवासीहरूले छाल छेक्ने संरचना (वेभ ब्रेकर) को लामो भाग हुँदै हिँडेर सीमाको बारमा बनेको सानो प्वाल—जुन अनौपचारिक प्रवेश विन्दु बनेको थियो—मार्फत मोरक्को प्रवेश गरे। मोरक्कन प्रहरी र सैनिकहरूले उनीहरूलाई हेरिरहेका थिए। अधिकांश आप्रवासीहरू मोरक्कन थिए भने केही संख्यामा सब-सहारा अफ्रिकाका मानिसहरू पनि थिए।
भोकले आकुल र आक्रोशित, कोही खाली खुट्टा वा बिना-सर्ट त कोही प्रस्ट देखिने चोटपटक बोकेर फर्किएका उनीहरूले भने कि उनीहरूले “सिउटामा नर्क देखे।”
“मैले आफैं फर्कने निर्णय गरें,” वाइल लामजेइजले भने। “मैले सिउटामा आठ दिन बिताएँ र आप्रवासी केन्द्रमा सुत्ने ठाउँ पाउनै लागेको थिएँ, तर मैले धेरै दिनदेखि केही खाएको थिइनँ। त्यहाँका मोरक्कनहरूले पनि मद्दत गरेनन्,” उनले आफ्नो भनाइ पुष्टि गर्ने कागजात देखाउँदै थपे।
उनका साथी सलाह एदिन एल अरागेले बताएअनुसार, स्पेनिस प्रहरीले कुटपिट गरेपछि उनले मोरक्को फर्कने निर्णय गरे।
आप्रवासीहरूले बताएअनुसार उनीहरूले सेउटा वरपरका जंगलमा रात बिताए किनभने उनीहरूले बस्ने ठाउँ पाएनन्, र उनीहरू प्रायः खानाका लागि आपसमा झगडा गर्थे।
ओथमने एल मेर्जोग नामका एक व्यक्तिले बाटोमा हिँडिरहेका मानिसहरूसँग फोन गर्न अनुरोध गरे ताकि उनी आफ्नो परिवारलाई सम्पर्क गरी घर फर्कने यात्राका लागि पैसा पठाउन भन्न सकून्; उनको घर सीमानाबाट करिब १८९ माइल (३०५ किलोमिटर) टाढा थियो।
सेउटाको ताराजल समुद्री तटमा, घाम ताप्दै गरेका मानिसहरूले सीमानातिर हिँडिरहेका आप्रवासीहरूको लर्कोलाई खासै वास्ता गरेनन्।
सेउटाका बासिन्दा २१ वर्षीय मोहम्मद अब्देलतिफले सीमानामा भएको यस भीडले सहरको शान्ति खलबल्याएको बताए।
“वास्तविकता के हो भने, यो राम्रो अवस्था होइन,” अब्देलतिफले आफ्नी प्रेमिकाका साथ पानीमा पस्नुअघि भने।
मोरक्कोको फनिदेक सहरलाई सीमानासँग जोड्ने सडकमा अशान्तिका अवशेषहरू देखिन्थे। सडकको छेउमा जलेका सवारी साधनहरू थिए भने हावामा धुवाँको तीखो गन्ध अझै व्याप्त थियो। प्रहरीका अवरोधहरूले आवतजावतलाई सीमाना पार गर्ने नाकातिर निर्देशित गरिरहेका थिए र नजिकै पानीको फोहरा हान्ने मेसिन तैनाथ थिए।
“सीमा घटनाका कारण यस सहरको जनजीवन प्रभावित भएको छ,” सेउटाका अध्यक्ष जुआन जेसुस भिभासले भने। “मानिसहरूको फिर्ती सन्तोषजनक रूपमा सुरु भएको छ तर यो प्रक्रिया पूरा हुनुपर्छ।”
सेउटाबाट करिब ७५ किलोमिटर (४६ माइल) पश्चिममा रहेको मोरक्कोको तान्जियर सहरमा, मुख्य रेलवे स्टेसन फर्कने मानिसहरूको भीडले भरिएको थियो। कोही-कोही भुइँमै सुतिरहेका थिए।
“मैले सीमा पार गर्ने प्रयास गरें, तर सफल भइनँ। म दुई दिनसम्म सेउटाको सीमा नजिकै बसें, तर खानका लागि केही पनि पाइनँ,” अबदालाहले भने। उनी आप्रवासी बन्न चाहन्थे तर अवैध रूपमा सीमा पार गर्ने प्रयास गरेकोमा हुन सक्ने कारबाहीको डरले आफ्नो थर नछाप्न अनुरोध गरे।
तर सेउटा पुग्न सफल भएका केही मानिसहरू भने त्यहीँ बस्न दृढ थिए। उनीहरूमध्ये २३ वर्षीय मोरक्कन नागरिक मोहम्मद हात्री पनि थिए।
“हामीलाई आफ्नो देश फर्कन बाध्य पार्नका लागि उनीहरूले सबै कुरा बन्द गरिदिएका छन् ताकि हामी खानका लागि केही किन्न नसकौं,” उनले भने। उनले आफू र अन्य साथीहरू “भोकै भए पनि वा नभए पनि” त्यहीँ बस्न दृढ रहेको बताए।