स्पेनका प्रधानमन्त्री सान्चेज सेउटा संकटका कारण युरोपेली संघभित्र भइरहेको कडा आलोचनाको सामना गर्दैछन

ब्रसेल्स (एपी)। उत्तर अफ्रिकामा रहेको स्पेनको भूभाग ‘सेउटा’मा गत साता आप्रवासीहरूको ठूलो ओइरो लागेपछि युरोपेली संघका नेताहरू मंगलबार बैठकमा जुटिरहँदा स्पेनका प्रधानमन्त्री पेड्रो सान्चेजको आप्रवासन नीति कडा आलोचनाको घेरामा परेको छ।

बिहीबार र शुक्रबार ५०,००० देखि ६०,००० को संख्यामा आप्रवासीहरूको अचानक आगमनले सेउटामा मानवीय संकट निम्त्यायो र २७-सदस्यीय संघभित्र आप्रवासनसम्बन्धी बहसलाई पुनः ब्युँतायो; यद्यपि तीमध्ये अधिकांश आप्रवासीहरू छिट्टै फर्किए। स्पेन र मोरक्कोका अधिकारीहरूका अनुसार, ८० भन्दा बढी आप्रवासीहरूको मृत्यु भयो, जसमा समुद्रको छाल छेक्ने बाँध (ब्रेकवाटर) पार गर्ने क्रममा डुबेका वा भागदौडमा कुल्चिएर ज्यान गुमाएकाहरू पनि समावेश छन्।

ईयूका २२ नेताहरूका खुला पत्र र सान्चेजको तत्कालको जवाफले संघभित्र चलिरहेको तीब्र बहसलाई छताछुल्ल पारेको छ। यस बहसले आप्रवासनसम्बन्धी कडा नीति चाहने पक्ष र प्रगतिशील स्पेनिस नेता सान्चेजलाई आमनेसामने गराएको छ; सान्चेजले आप्रवासनका साथै नेटोको खर्च, गाजा र इजरायलका विषयमा संघभित्रको सहमतिलाई चुनौती दिँदै आएका छन्।

सान्चेज सरकारले यी आलोचनाहरूलाई राजनीतिक उद्देश्यबाट प्रेरित भन्दै खण्डन गरेको छ। सरकारले “मोरक्कोका अधिकारीहरूसँगको घनिष्ठ समन्वय र अन्य युरोपेली मुलुकहरूबाट अत्यन्तै न्यून सहयोगका बाबजुद” अधिकांश आप्रवासीहरूलाई केही घण्टाभित्रै सेउटाबाट फिर्ता पठाइएको जनाएको छ।

वित्तीय संस्था ‘नाटिक्सिस’की एसिया-प्रशान्त तथा मध्य-पूर्व क्षेत्रकी प्रमुख अर्थशास्त्री एलिसिया गार्सिया-हेरेरोका अनुसार, मंगलबारको बैठकको नतिजा जे भए पनि, मस्कोबाट सुरक्षा खतरा, वासिङ्टनसँग अस्थिरता र बेइजिङसँग आर्थिक तनावको सामना गरिरहेको युरोपले गम्भीर क्षति पुर्‍याउने खालको विभाजन प्रदर्शन गरिरहेको छ।

“युरोपले फेरि एकपटक कमजोरी देखाएको छ,” उनले भनिन्। “अत्यन्तै ठूलो कमजोरी।”

सेउटा घटनालाई लिएर ईयूका सहकर्मी नेताहरूको कडा आलोचनाबाट सान्चेज दबाबमा

सिउटाका भिडियोहरू भाइरल हुनेबित्तिकै युरोपेली संघ (इयु) का नेताहरू सान्चेजको आलोचनामा उत्रिए। धेरैले यस घटनाका लागि उनको सरकारको प्रगतिशील नीतिहरूलाई दोष दिए र समुद्री, हवाई तथा स्थल मार्गहरूमा नयाँ सीमा जाँचको व्यवस्था गर्न सार्वजनिक रूपमा माग गरे।

फिनल्याण्डदेखि माल्टासम्मका २२ इयु देशका नेताहरूद्वारा हस्ताक्षरित एक खुला पत्रका अनुसार, उनीहरूले “हाम्रो आप्रवासन र शरण प्रणालीमाथि भएको यो आक्रमण” को कारण स्पेनको अदालतको हालैको एउटा फैसलालाई मानेका छन्।

स्पेनको सर्वोच्च अदालतले फैसला गरेको थियो कि समुद्री मार्गबाट ​​आउने आप्रवासीहरूलाई उचित प्रक्रिया बिना तुरुन्तै फिर्ता पठाउन मिल्दैन; यो स्थल मार्गबाट ​​आउने वा सिउटाको सीमा बार नाघेर आउनेहरूभन्दा फरक थियो किनभने उनीहरूले कुनै भौतिक अवरोध पार गरेका थिएनन्।

सान्चेजले भने कि आप्रवासी तस्करहरूले हजारौं मानिसहरूलाई सीमा बारको वरिपरि पौडी खेलेर पार गर्न मनाउनका लागि उक्त फैसलाको जानाजानी गलत अर्थ लगाएका थिए।

ती समाजवादी नेताले आफ्नो जवाफी पत्रमा स्मरण गराए कि स्पेनले इयुसँग ऐक्यबद्धता जनाउँदै सन् २०२१ मा बेलारुसबाट पूर्वी युरोपेली राष्ट्रहरूमा र सन् २०२३ मा दक्षिणी इटालियन टापु लाम्पेडुसामा आइपुगेका आप्रवासीहरूलाई आश्रय दिएको थियो।

ब्रसेल्समा दक्षिणपन्थी गठबन्धनले आप्रवासन नीतिमा व्यापक परिवर्तनको नेतृत्व गरेको थियो

धेरै दक्षिणपन्थी राजनीतिज्ञहरूले आप्रवासन नियन्त्रण गर्ने वाचा गर्दै इयु भरि चुनाव जितेका छन् — र उनीहरूले ‘युरोपेली आप्रवासन तथा शरण सम्झौता’ मार्फत त्यसो गरेको दाबी गर्छन्।

शरणार्थी र आप्रवासीहरूका लागि नयाँ र कडा नियमहरूले धेरै हदसम्म पुरानो आप्रवासन प्रणालीलाई विस्थापित गरे, जुन प्रणाली व्यापक रूपमा असफल मानिन्थ्यो। इयु का राजधानीहरूले अब आप्रवासीहरूको निगरानी गर्ने, उनीहरूलाई हिरासतमा लिने र मोरक्कोजस्ता तथाकथित “सुरक्षित देशहरू” वा संघ बाहिरका “फिर्ती केन्द्रहरू”मा पठाउने क्षमता बढेकोमा गर्व गर्छन्।

यी नयाँ प्रावधानहरूलाई लिएर मानव अधिकार समूहहरूले शंका व्यक्त गरेका छन्; उनीहरूमा विदेशमा राखिएका फिर्ती केन्द्रहरू कालान्तरमा कानुनी अनिश्चिततामा फसेका शरणार्थीहरूले भरिभराउ हुने दीर्घकालीन हिरासत केन्द्रहरूमा परिणत हुन सक्ने डर पनि छ।

“सिउटा (Ceuta) को सन्दर्भमा, सीमाका दुवैतर्फका मानिसहरूको जीवनलाई लिएर राजनीतिक खेल खेलिँदैछ,” ब्रसेल्सस्थित ‘प्लेटफर्म फर इन्टरनेसनल कोअपरेसन अन अन्डोक्युमेन्टेड माइग्रेन्ट्स’की निर्देशक मिशेल लेभोयले भनिन्। उनले आप्रवासनका मूल कारणहरू सम्बोधन गर्नमा युरोपले देखाएको “निष्क्रियता” को आलोचना गरिन्; उनका अनुसार तिनै कारणहरूले सिउटा संकट निम्त्याएका हुन्।

“मानिसहरू सुरक्षित र मर्यादित रूपमा आवतजावत गर्न सकून् भन्ने सुनिश्चित गर्न हामीलाई नियमित मार्गहरूको आवश्यकता छ,” लेभोयले भनिन्।

इटालीद्वारा सान्चेजको कडा आलोचना र विवादास्पद आप्रवासी हिरासत केन्द्रको प्रक्रिया छिटो अघि बढाउन माग

इटालीकी प्रधानमन्त्री जर्जिया मेलोनीले सान्चेजको सबैभन्दा कडा शब्दमा आलोचना गरिन् र साथै स्पेनसँगको हवाई तथा समुद्री सीमामा नियन्त्रण कडा पार्ने घोषणा गरिन्।

यद्यपि, सिउटाको दुर्गम भौगोलिक अवस्थितिका कारण “मानिसहरू वास्तवमै स्पेन पुगेर त्यहाँबाट इटाली जाने जोखिम लगभग शून्य थियो,” मिलानस्थित ‘इटालियन इन्स्टिच्युट फर पोलिटिकल स्टडीज’ का विश्लेषक माटेओ भिल्लाले भने। उनले युरोप आउने आप्रवासीहरूमध्ये केवल २ प्रतिशत मात्र इटाली पुग्ने गरेको बताए।

इटालीले अल्बानियासँगको साझेदारीमा तयार पारिएको एउटा विवादास्पद योजनालाई अघि बढाउन पनि सिउटाको घटनालाई आधार बनाएको छ; उक्त योजनाअनुसार आप्रवासीहरूको जाँच (स्क्रिनिङ) को प्रक्रिया युरोपेली संघ (इयु) को सीमाभन्दा बाहिर गरिनेछ।

सान्चेजले जवाफमा सिउटाबारे इटालियन नेतृको अडानलाई “युरोपेली कानुन, मानवीय कानुन र हामीलाई एकताबद्ध गर्ने ऐक्यबद्धताको सिद्धान्तविपरीत” भएको बताए।

‘एक्स’मा गरिएको एक पोस्टमा सान्चेजले यो पनि दाबी गरे कि सन् २०२१ यता इटालीले स्पेनको तुलनामा दोब्बर संख्यामा आप्रवासीहरूलाई भित्र्याएको छ; यस अवधिमा स्पेनमा २ लाख ३४ हजार आप्रवासी आएका थिए भने इटालीमा ४ लाख ७८ हजार।

युरोपमा आप्रवासनसम्बन्धी गतिशीलता र नीतिहरूमा परिवर्तन आएको छ।

युरोपेली संघ (इयु) को सीमासम्बन्धी निकाय ‘फ्रन्टेक्स’को तथ्याङ्कअनुसार सन् २०१५ मा ईयूमा हुने आप्रवासनले उच्च विन्दु छोएको थियो, जतिबेला १८ लाख मानिसहरू भित्रिएका थिए; तीमध्ये अधिकांशले बाल्कन वा पूर्वी भूमध्यसागरीय मार्ग प्रयोग गरेका थिए। त्यसयता यो संख्यामा भारी गिरावट आएको छ: सन् २०२६ को पहिलो छ महिनामा सीमा पार गर्नेहरूको संख्या ३७ प्रतिशतले घटेर करिब ४९,००० मा सीमित भएको छ।

“युरोपतर्फ आउने डुङ्गाहरूको संख्या घटेको छ र यो यस क्षेत्रका हाम्रा साझेदारहरूसँगको निरन्तर सहकार्यको नतिजा हो,” फ्रन्टेक्सका कार्यकारी निर्देशक हान्स लेइटेन्सले भने।

युरोपेली आयोगकी अध्यक्ष उर्सुला भोन डेर लेयनले सुरुमा सेउटाको घटनाप्रति आश्चर्य व्यक्त गर्दै आप्रवासनसम्बन्धी संघको कडा नीतिलाई अझ सशक्त बनाउनुपर्नेमा जोड दिएकी थिइन्। तर, सोमबार उनले सान्चेजलाई पत्र पठाउँदै संकटको व्यवस्थापनमा उनले देखाएको तत्परताको प्रशंसा गरिन्।

“हाम्रो युरोपेली लचिलोपन, पूर्वतयारी र प्रतिकार्य क्षमतामा सुधार ल्याउन हामीले ‘सिकाइ प्रक्रिया’ अपनाउन आवश्यक छ,” आयोगकी प्रवक्ता एरिआना पोडेस्टाले उक्त पत्रको व्यहोरा उल्लेख गर्दै भनिन्।

“सेउटामा भएको घटनाले यो स्पष्ट पारेको छ कि हामीले बाह्य सीमाहरूलाई अझ बलियो बनाउन थप कदम चाल्नुपर्छ; उदाहरणका लागि, सतर्क निगरानी र आवश्यकता पर्दा भौतिक अवरोधहरूको प्रयोगमार्फत।”