रियाद विमानस्थलमा भएको पछिल्लो आक्रमणमा १२ जनाको मृत्यु र ३०० भन्दा बढी घाइते भएको साउदी अधिकारीहरूद्वारा पुष्टि

कायरो (एपी)। साउदी अरबको राजधानी रियादस्थित अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा भएको पछिल्लो आक्रमणमा १२ जनाको मृत्यु भएको छ भने ३०० भन्दा बढी घाइते भएका छन्। नागरिक उड्डयन अधिकारीहरूले आइतबार बिहान दिएको जानकारी अनुसार घाइतेमध्ये केहीको अवस्था गम्भीर छ। साउदी नेतृत्वको गठबन्धनले छिमेकी मुलुक यमनका इरान-समर्थित हुथी विद्रोहीहरूलाई यस आक्रमणका लागि जिम्मेवार ठहराएको छ।

इरानसँगको द्वन्द्व सुरु भएयता कुनै पनि खाडी अरब मुलुकमा भएको यो सबैभन्दा घातक आक्रमण हो। उक्त द्वन्द्वको दायरा विस्तार हुँदै हाल हुथी र साउदी-समर्थित यमनी सरकारी सेनाबीचको लडाइँमा तीव्र वृद्धि भएको छ।

आन्तरिक उडानका लागि टर्मिनल ३ र ४ रहेको ‘किङ खालिद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल’ परिसरमा क्षेप्यास्त्र (मिसाइल) प्रहार भएको एक क्षेत्रीय अधिकारीले बताए। सञ्चारमाध्यमसँग बोल्ने आधिकारिक अनुमति नभएकाले उनले नाम नबताउने सर्तमा यो जानकारी दिएका हुन्।

साउदी विज्ञप्ति अनुसार मृतकहरूमा चार साउदी नागरिकका साथै दुई बंगलादेशी, एक प्यालेस्टिनी, एक अमेरिकी, एक इजिप्टेली, एक जोर्डनियन, एक सिरियाली र एक सुडानी नागरिक समावेश छन्। घाइतेहरूको विभिन्न अस्पतालमा उपचार भइरहेको पनि विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।

ट्रम्पले विद्रोहीहरू विरुद्धको कारबाहीमा सामेल हुनेबारे विचार गर्ने बताए

विमानस्थलमा पछिल्लो एक साताभित्र भएका धेरै आक्रमणहरूमध्ये यो पछिल्लो घटना हो। यसले साउदी अरबलाई आफ्ना सहयोगीहरू (अमेरिका लगायत) बाट सैन्य सहयोग जुटाउन थप दबाब सिर्जना गर्ने अपेक्षा गरिएको छ; साउदी अरबले हुथीहरूसँगको पूर्ण युद्धबाट बच्ने प्रयास गर्दै आएको थियो।

शनिबार दिउँसो आक्रमण भएलगत्तै राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले विद्रोहीहरू विरुद्ध साउदी अरबले गर्ने कारबाहीमा अमेरिका सामेल हुने कि नहुने भन्नेबारे आफूले मूल्याङ्कन गरिरहेको बताए। “हामी त्यसो गर्न सक्छौं। हामी यस विषयमा हेर्नेछौं,” उनले भने। “हामीलाई भर्खरै मात्र पछिल्लो आक्रमणबारे जानकारी भयो। त्यसैले हामी निर्णय लिनेछौं। हामी निकै छिटो कदम चाल्छौं।”

हुथीहरूसँग लडिरहेको साउदी नेतृत्वको गठबन्धनले आक्रमणका लागि उनीहरूलाई नै जिम्मेवार ठहराउँदै यसलाई “पूर्ण युद्ध अपराध” को संज्ञा दिएको छ र कडा जवाफ दिने प्रतिबद्धता जनाएको छ। उक्त विमानस्थलमा कुनै पनि सैन्य संरचना छैनन्।

विद्रोहीहरूबाट भने तत्काल कुनै प्रतिक्रिया आएको छैन। उनीहरूले शनिबार नै साउदी अरबमाथि हुथी-नियन्त्रित यमनी राजधानीको ‘साना अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल’ मा आक्रमण गरेको आरोप लगाएका थिए।

हुथीहरूले यसअघि सोही साता ‘किङ खालिद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल’ मा गरेको आक्रमणमा पाइलटसहित तीन साउदी नागरिकको मृत्यु भएको दाबी गरेका थिए। साउदी नेतृत्वको गठबन्धनले हुथीहरूविरुद्ध ठूलो सैन्य कारबाही सुरु गरेको एक साताको अवधिमा साउदी अरबका अन्य विमानस्थल, सैन्य संरचना र तेलसम्बन्धी पूर्वाधारहरूमा समेत आक्रमणहरू बढेका छन्।

साउदी नागरिक उड्डयन अधिकारीहरूले शनिबार विमानस्थल सञ्चालन स्थगित गरिएको बताएका थिए। विमानस्थलमा भारी प्रहरी उपस्थिति थियो, सबै प्रवेशद्वारहरू अवरुद्ध थिए र परिसर वरिपरि बत्तीहरू मधुरो पारिएका थिए। उडानहरू अन्यत्र मोडिएको फ्लाइटराडार२४ ट्र्याकरले बताएको छ। संयुक्त राज्य अमेरिका, बेलायत, जर्मनी, अष्ट्रेलिया र क्यानडा लगायतका देशहरूले नागरिकहरूलाई विमानस्थलबाट बच्न चेतावनी दिएका छन्।

इरानको लागि, लडाईंले प्रमुख अमेरिकी सहयोगीमाथि दबाब दिन्छ

विश्वको शीर्ष तेल निर्यातकर्ता साउदी अरेबियामा भएको आक्रमणले बजार र क्षेत्रलाई हल्लाएको छ। र अझै पनि पछिल्लो घटनाको केही घण्टा पछि साउदी ऊर्जा मन्त्रालयले आइतबार रियादमा सुरु हुने एक प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा सम्मेलनको प्रचार गरिरहेको थियो।

हालसम्म, हुथीहरू इरान युद्धको किनारमा थिए। अब विद्रोहीहरू तेहरानको लागि एक प्रमुख अमेरिकी सहयोगीमाथि दबाब लागू गर्ने तरिका हुन्।

साउदी र हुथीहरूले २०१५ मा लड्न थाले जब राज्यले अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा मान्यता प्राप्त सरकारको तर्फबाट यमनको गृहयुद्धमा प्रवेश गर्यो। जुलाईमा २०२२ को युद्धविराम समाप्त भएपछि सापेक्षिक रूपमा शान्त, जब हुथीहरूले आक्रमणहरू पुनः सुरु गरे, इरानबाट आएको विमान अवतरण गर्न खोज्दा साउदीहरूले साना विमानस्थलमा गोली चलाएको बताए। यसले साउदी नेतृत्वको नाकाबन्दीप्रति आक्रोश जगायो जसले हुथी-संचालित क्षेत्रहरूलाई धेरै हदसम्म अलग्गै राखेको छ।

अब लडाई बढेको छ, साउदी नेतृत्वको गठबन्धनले लाल समुद्रमा हालैका हुथी लाभहरूलाई उल्ट्याउने प्रयास गर्ने यमनी सरकारी सेनाहरूलाई हवाई समर्थन प्रदान गर्दै। ती लाभहरूले विद्रोहीहरूलाई होर्मुज जलडमरूको लागि एक महत्त्वपूर्ण विकल्प हो, जहाँ इरानले जहाजहरूमाथि आक्रमण गरिरहेको छ, एउटा कोरिडोरमा ढुवानीको राम्रो निगरानी दियो।

हुथीहरूले आफूमाथि लगाइएको नाकाबन्दीको बदलामा साउदी ढुवानीलाई मात्र लक्षित गरिरहेको बताएका छन्, तर व्यापक आक्रमणको बारेमा चिन्ता कायम छ। गाजामा युद्ध सुरु भएपछि हुथीहरूले पहिले दर्जनौं जहाजहरूमा आक्रमण गरेका थिए, यसलाई प्यालेस्टिनीहरूसँगको ऐक्यबद्धता भनिएको थियो। अमेरिकी बम विष्फोट अभियानले त्यसलाई तीव्र रूपमा सीमित गर्यो।

साउदी अरबमा ‘इन्टरसेप्टर’ (क्षेप्यास्त्र रोक्ने हतियार) को अभाव हुँदै गएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

साउदी अरबमा क्षेप्यास्त्र रोक्ने हतियार (इन्टरसेप्टर) को मौज्दात घट्दै गएको छ। त्यसैले उसले फ्रान्स, बेलायत, पाकिस्तान र इजिप्टलाई उक्त क्षेत्रमा हवाई प्रतिरक्षा सहयोग तैनाथ गर्न आग्रह गरेको छ। क्षेत्रीय अधिकारीहरूले गत महिना एपीलाई यो जानकारी दिएका हुन्; तीमध्ये एक अधिकारीले इरानसँगको द्वन्द्वका क्रममा अमेरिकाको आफ्नै मौज्दात पनि घटेको कुरा उल्लेख गरे।

अधिकारीहरूले भनेका छन् कि अमेरिकी सहयोगमा गुप्तचर साझेदारी, लक्ष्य पहिचान र हुथीहरू विरुद्धको पछिल्लो आक्रमणको योजना समावेश छ।

शनिबार, साउदी अरेबियाले भन्यो कि यसको विदेशमन्त्री र ओमानी समकक्षीले यस क्षेत्रमा “तनाव कम गर्न कूटनीतिक समाधानलाई समर्थन गर्ने” महत्त्वको बारेमा फोनमा कुरा गरे। इरानबाट होर्मुजको जलडमरूमा अवस्थित ओमानले यस क्षेत्रमा कहिलेकाहीं मध्यस्थकर्ताको भूमिका खेलेको छ।

साउदी उडान अवरोधहरू बढ्दै छन्

यस हप्ता हुथीहरूले विश्वव्यापी एयरलाइन्सहरूलाई “अन्तिम पटक” साउदी हवाई क्षेत्रमा सञ्चालन गर्ने सम्भावित परिणामहरूको बारेमा चेतावनी दिएका थिए, जसलाई उनीहरूले आफ्नो सैन्य अपरेशनको लागि थिएटरको रूपमा वर्णन गरेका थिए।

पछिल्लो आक्रमण अघि, एयर इन्डिया, फ्लाई दुबई, लुफ्थान्सा समूह र पाकिस्तान इन्टरनेशनल एयरलाइन्स विभिन्न अवधिका लागि रियाद र अन्य साउदी विमानस्थलहरूमा जाने र जाने उडानहरू स्थगित गर्ने एयरलाइन्सहरूमध्ये थिए।

युरोपेली संघ उड्डयन सुरक्षा एजेन्सीले साउदी हवाई क्षेत्रमा आफ्नो मार्गदर्शन विस्तार गरेको थियो, रियाद सहित राज्य भित्र गहिरो लक्ष्यहरूमा प्रहार गर्ने हुथीहरूको क्षमता र “उड्डयन पूर्वाधारमा बढी ध्यान केन्द्रित गर्ने” उल्लेख गर्दै।

क्षेप्यास्त्र र ड्रोन आक्रमण र अवरोध प्रयासहरूले “नागरिक विमानहरूको गलत पहिचानको जोखिम बढाउँछ,” यसले भन्यो।

दुई क्षेत्रीय अधिकारीहरूले भने कि बिहीबार रियाद विमानस्थलमा हुथीको आक्रमणले तीन विमानहरूलाई क्षति पुर्‍यायो। अधिकारीहरूले नाम न छाप्ने सर्तमा बोले किनभने उनीहरूलाई मिडियालाई जानकारी दिन अधिकार दिइएको थिएन। साउदी राष्ट्रिय वाहकले भन्यो कि यसको एउटा विमान जमिनमा हुँदा क्षतिग्रस्त भएको थियो, जसमा कुनै यात्रु थिएनन्।

यसैबीच, साउदी अधिकारीहरूले यस हप्ता जनतालाई चेतावनी दिए कि “क्षेप्यास्त्र र ड्रोनहरू र तिनीहरूको प्रभाव स्थलहरूको प्रतिरोधसँग सम्बन्धित जानकारीको छायांकन, प्रकाशन वा साझेदारी गर्नाले तपाईंलाई कानुनी दायित्वमा पार्छ।”