कथाकार माया ठकुरी योगमाया राष्ट्रिय महिला स्रष्टा पुरस्कारबाट सम्मानित
काठमाडौँ । योगमाया स्मृति दिवसको अवसरमा योगमायाको नाममा स्थापित दुई प्रतिष्ठित पुरस्कारहरू प्रदान गरिएका छन्। सोमबार राजधानीमा ‘नेपाल स्रष्टा समाज’द्वारा आयोजित कार्यक्रममा वरिष्ठ कथाकार माया ठकुरीलाई ‘योगमाया राष्ट्रिय महिला स्रष्टा पुरस्कार’ तथा निनु चापागाईंलाई ‘योगमाया न्यौपाने राष्ट्रिय अभियानकर्मी पुरस्कार’ प्रदान गरियो।
वरिष्ठ साहित्यिक पत्रकार तथा लेखक रोचक घिमिरे, श्रीओम श्रेष्ठ ‘रोदन’, पवन आलोक, रेखा कँडेल, राजेश न्यौपाने लगायतका विशिष्ट व्यक्तित्वहरूले संयुक्त रूपमा ती पुरस्कारहरू प्रदान गरेका थिए। प्रत्येक पुरस्कारको राशि ५० हजार १०१ रुपैयाँ र सम्मानपत्र रहेको छ।
कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै साहित्यिक पत्रकार रोचक घिमिरेले योगमाया निरंकुशताविरुद्ध संघर्ष गर्ने एक असाधारण व्यक्तित्व भएको बताए। “एक सशक्त र साहसी महिलाका रूपमा उनले सामाजिक अन्याय र कुरीतिविरुद्ध लड्न अतुलनीय भूमिका निर्वाह गरिन्,” उनले भने।
“यस्ता योग्य व्यक्तिहरूलाई छनोट गरेर नेपाल स्रष्टा समाज आफैँ सम्मानित भएको छ।” सोही अवसरमा प्रदीप सापकोटाद्वारा सम्पादित योगमाया न्यौपानेसम्बन्धी लेख तथा रचनाहरूको सङ्ग्रह ‘योगमाया: इतिहासदेखि वर्तमानसम्म’ को पनि औपचारिक विमोचन गरियो।
पुरस्कार ग्रहण गर्दै माया ठकुरीले आफूलाई निकै सम्मानित महसुस भएको बताइन् र आफ्नो बाल्यकालको स्मरण गर्दै विगतका दिनहरूको सम्झना गरिन्।
अर्का पुरस्कार विजेता निनु चापागाईंले योगमायाका बारेमा अझ धेरै अनुसन्धान हुनुपर्ने कुरामा जोड दिए। “उनी एक क्रान्तिकारी कवयित्री थिइन्, जसले उनलाई तत्कालीन नेपालको कानुन र राजनीतिक प्रणालीमाथि प्रश्न उठाउने सामर्थ्य प्रदान गर्यो,” उनले उल्लेख गरे।
पुरस्कारका संस्थापक पवन आलोकले योगमायाको उल्लेखनीय योगदानबारे प्रकाश पारे भने अर्का संस्थापक राजेश न्यौपानेले उनको योगदान र विरासत आज पनि उत्तिकै सान्दर्भिक रहेको कुरामा जोड दिए। साहित्यकार इल्या भट्टराईले दुवै पुरस्कार विजेताहरूको योगदान र उपलब्धिबारे जानकारी गराइन्।
न्यौपाने बन्धु समाज नेपालका अध्यक्ष बलराम न्यौपानेले योगमायाको योगदानको प्रचारप्रसार गर्न तथा उनलाई ‘राष्ट्रिय विभूति’ का रूपमा मान्यता दिलाउन संस्थाले सक्रिय रूपमा काम गरिरहेको बताए।
कार्यक्रममा योगमायाको रचनामा आधारित एउटा म्युजिक भिडियो पनि देखाइयो, जसमा गायक लोचन भट्टराईको संगीत र स्वर रहेको थियो।
सो कार्यक्रममा गोपीकृष्ण न्यौपाने, प्रदीप सापकोटा, प्रकाश घायललगायतले पनि योगमायाको योगदानबारे चर्चा गरे।
पवन आलोकद्वारा स्थापित ‘योगमाया राष्ट्रिय महिला स्रष्टा पुरस्कार’ बाट हालसम्म १८ जना विशिष्ट व्यक्तित्वहरू सम्मानित भइसकेका छन्। त्यसैगरी, राजेश न्यौपाने र अन्यद्वारा स्थापित ‘योगमाया न्यौपाने राष्ट्रिय अभियानकर्मी पुरस्कार’ बाट हालसम्म नौ जना व्यक्तिहरू सम्मानित भएका छन्।
विगत केही वर्षदेखि ‘नेपाल स्रष्टा समाज’ ले ‘न्यौपाने बन्धु समाज नेपाल’ सँगको सहकार्यमा विभिन्न साहित्यिक तथा सांस्कृतिक कार्यक्रमहरू आयोजना गरी ‘योगमाया स्मृति दिवस’ मनाउँदै आएको छ।