कानुनी सहायतासम्बन्धी सम्झौताको म्याद सकिएसँगै अमेरिकामा हजारौं आप्रवासी बालबालिका निर्वासनको नयाँ जोखिममा
"यी त्यस्ता बालबालिकाहरू हुन् जो हाम्रा समुदायमा बस्दै आएका छन् र तीन, चार वा पाँच वर्षदेखि हाम्रा विद्यालयहरूमा पढिरहेका छन्," जोइनरले भनिन्। "तिनीहरूमध्ये कतिपयले संयुक्त राज्य अमेरिकालाई मात्र चिनेका छन् र हाई स्कूलको पढाइ पूरा गर्दै गर्दा ठीक त्यही समयमा आप्रवासन तथा भन्सार प्रवर्तन निकाय, (आइस) ले उनीहरूलाई जेल पठाउने अवस्था आउन सक्छ।"
हार्लिन्जेन, टेक्सास (एपी)। आप्रवासी अधिकारकर्मीहरूले चेतावनी दिएका छन् कि एक्लै संयुक्त राज्य अमेरिका आएका हजारौं बालबालिकाले आप्रवासन अदालतमा कानुनी प्रतिनिधित्व गुमाउन सक्छन् र उनीहरूलाई देश निकाला गरिने जोखिम बढ्न सक्छ; किनभने ट्रम्प प्रशासनले कानुनी सेवा प्रदायकहरूसँगको सम्झौताको म्याद समाप्त हुन दिँदैछ।
शुक्रबार त्यो सम्झौताको अन्तिम दिन हो जसअन्तर्गत संघीय सरकारले अभिभावक वा संरक्षक बिना अमेरिका प्रवेश गर्ने बालबालिकाका लागि कानुनी सेवाको खर्च व्यहोर्दै आएको छ। सरकारले देशभरका करिब १०० कानुनी समूहहरूको सञ्जालमार्फत यी सेवाहरू उपलब्ध गराउँछ, जसले लगभग २०,००० बालबालिकालाई सेवा प्रदान गर्छन्।
ट्रम्प प्रशासनले सम्झौताको म्याद किन समाप्त हुन दिँदैछ भन्नेबारे प्रतिक्रियाको अनुरोधमा तत्काल कुनै जवाफ दिएन। तर यो कदम प्रशासनले सामूहिक रूपमा देश निकाला गर्ने आफ्नो नीतिलाई अझ तीव्र बनाइरहेको र राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको कार्यकालको पहिलो वर्षमा आप्रवासी बालबालिकाहरू देशबाट हटाउने प्रयासको निशानामा परेको समयमा आएको हो।
समाप्त हुन लागेको सम्झौताको एक भागको रूपमा, कानुनी समूहहरूले सरकारद्वारा सञ्चालित आश्रयस्थलहरूमा प्रवेश गर्न, बालबालिकाहरूलाई उनीहरूको कानुनी अधिकारबारे जानकारी दिन र आप्रवासन अदालतको प्रक्रियामा उनीहरूको प्रत्यक्ष प्रतिनिधित्व गर्न पाउँछन्।
तर उक्त सम्झौता समाप्त हुँदै गर्दा, सेवा प्रदायकहरू भन्छन् कि सोमबार के हुनेछ वा उनीहरूले आश्रयस्थलमा बसिरहेका आफ्ना सेवाग्राहीहरूलाई भेट्न पाउनेछन् वा छैनन् भन्ने कुरा अस्पष्ट छ।
“अर्को हप्ता ती बालबालिकाको अवस्था के हुनेछ भन्नेबारे हामीलाई कुनै जानकारी छैन। उनीहरूले कानुनी प्रतिनिधित्व पाउँछन् वा पाउँदैनन् भन्ने पनि हामीलाई थाहा छैन। सरकारले अहिलेसम्म यो प्रतिनिधित्वको जिम्मेवारी कसले लिने भन्नेबारे कुनै निर्णय गरेको छैन,” ‘एस्ट्रेला एल पासो’की कार्यकारी निर्देशक मेलिसा लोपेजले यसै हप्ताको सुरुमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा भनिन्। उक्त संस्थाले हाल पश्चिमी टेक्सास र न्यु मेक्सिकोमा अभिभावकविहीन २४३ बालबालिकाको प्रतिनिधित्व गरिरहेको छ।
सेवा प्रदायकहरूका अनुसार आश्रयस्थलमा प्रवेश गर्ने, आफ्ना सेवाग्राहीहरूको अवस्था बुझ्ने र भर्खरै आइपुगेकाहरूलाई जानकारी दिने उनीहरूको क्षमता जोखिममा रहेका ती बालबालिकाका लागि एक महत्त्वपूर्ण निगरानीको उपाय हो। सेवा प्रदायकहरूले चेतावनी दिएका छन् कि अदालतमा सहयोग गर्ने र आप्रवासन कानुनका जटिलताहरू बुझ्न मद्दत गर्ने वकिल नभएमा, बालबालिकाहरूलाई उनीहरूले सुरुमा छोडेर आएका देशहरूमा नै फिर्ता पठाउने (देश निकाला गर्ने) सम्भावना धेरै हुनेछ।
“सरकार यस कार्यक्रमअन्तर्गतको हाम्रो काम बन्द गराउने प्रयास गर्दैछ किनभने उनीहरूलाई थाहा छ कि वकिलहरू नभएमा बालबालिकाहरूलाई देश निकाला गरिनेछ,” लोपेजले भने।
सरकारी रेखदेखमा रहेका बेला अभिभावकविहीन आप्रवासी बालबालिकाको हेरचाह गर्ने र यससम्बन्धी सम्झौताको व्यवस्थापन गर्ने निकाय ‘स्वास्थ्य तथा मानव सेवा विभाग’ले शुक्रबार प्रतिक्रियाका लागि गरिएको अनुरोधमा कुनै जवाफ दिएन।
टेक्सासको आप्रवासन अदालतमा: वकिलले भविष्यबारे सचेत गराउँदै गर्दा बालबालिकाहरू ‘एक्सन फिगर’ (खेलौना) सँग खेल्दै
शुक्रबार बिहान सबेरै दर्जनौं बालबालिका र किशोरकिशोरीहरू आप्रवासन न्यायाधीशसमक्ष हुने सुनुवाइका लागि हार्लिन्जेन अदालतमा भेला भए। अदालतको प्रतीक्षा कक्ष (लबी) मा, सुनुवाइको पर्खाइमा रहेका अन्य बालबालिकाहरू पजल र ‘एक्सन फिगर’ सँग खेल्दै वा रङ भर्ने किताबमा चित्र कोर्दै समय बिताउँदै थिए।
आठ वर्षीय एक बालक ‘एट्च-अ-स्केच’ (चित्र बनाउने खेलौना) बोकेर इजलासभित्र पसे र आफ्ना वकिलको छेउमा बसे।
यी ती बालबालिकाहरू थिए जो अभिभावक वा संरक्षकबिना अमेरिका आएका थिए र अहिले उनीहरूको मुद्दा आप्रवासन अदालतमा अघि बढिरहेको थियो। तर, दक्षिण-पश्चिमी टेक्सासमा कानुनी सेवा प्रदान गर्ने सम्झौता पाएको ‘अमेरिकन बार एसोसिएसन’ को ‘प्रोबार’ परियोजनाकी वकिल लरेन फिशर फ्लोरेसले सम्झौताको म्याद सकिन लागेको विषयमा अदालतलाई सचेत गराइन्।
उनले बताइन् कि सोमबारदेखि वकिलहरूले आश्रयस्थलमा बालबालिकालाई उनीहरूको अधिकारबारे जानकारी दिने सत्रहरू सञ्चालन गर्न पाउने छैनन्। साथै, अदालतमा कहिलेकाहीँ वकिलबिना नै उपस्थित हुने बालबालिकालाई सहयोग पुर्याउने ‘फ्रेन्ड अफ द कोर्ट’ (अदालतको सहयोगी) को भूमिका निर्वाह गर्न पनि उनीहरू असमर्थ हुनेछन्। फिशर फ्लोरेसले भनिन् कि भविष्यमा सरकारको योजना के छ भन्नेबारे संस्थालाई कुनै जानकारी छैन।
“हामीलाई पूर्ण विश्वास छ कि अर्को हप्ता कसैले यसको जिम्मेवारी लिनेछन्,” उनले भनिन्।
न्यायाधीशले वकिललाई धन्यवाद दिँदै यो खबर सुन्दा आफूलाई दुःख लागेको बताइन्।
महिनाौँदेखि भुक्तानी नपाएपछि कानुनी संस्थाहरूले कर्मचारी कटौती गर्न थालेका छन्
यी बालबालिकाको प्रतिनिधित्व गर्ने कानुनी सेवा प्रदायकहरूले आधा वर्षभन्दा बढी समयदेखि भुक्तानी नपाएको बताइरहेका बेला यो सम्झौताको अन्त्य हुन लागेको हो। संस्थाहरूका अनुसार ट्रम्प प्रशासनले आफ्ना सेवाग्राही (क्लाइन्ट) हरूबारे विस्तृत जानकारी माग गर्दै भुक्तानी रोकिरहेको छ; सेवा प्रदायकहरू भने यस्तो जानकारी आफूसँग यसअघि कहिल्यै नमागिएको र नैतिक रूपमा उपलब्ध गराउन नसकिने बताउँछन्।
“उनीहरू गैर-नाफामुखी संस्थाहरूको आर्थिक अवस्था कमजोर बनाएर यो कार्यक्रमलाई नै समाप्त पार्ने प्रयास गरिरहेका छन्। हामीले कर्मचारी कटौती र कामबाट बिदा दिने (फर्लो) जस्ता घटनाहरू देखिसकेका छौं, र यदि यी बिलहरूको भुक्तानी भएन भने अझ धेरै यस्ता घटनाहरू देखिनेछन्,” अमिका सेन्टरका कार्यकारी निर्देशक माइकल लुकेन्सले भने।
केही संस्थाहरू आफ्नो काम निरन्तर राख्न निजी कोष जुटाउने प्रयास गरिरहेका छन् भने अन्यले कर्मचारी कटौती र कार्यालय बन्द गर्न थालेका छन्। दक्षिण टेक्सासस्थित ‘प्रोबार’ले यसै हप्ता आफ्ना २० प्रतिशत कर्मचारीलाई कामबाट हटाएको छ।
‘मिड-साउथ इमिग्रेसन एड्भोकेट्स’ टेनेसीको मेम्फिसमा अवस्थित एक गैर-नाफामुखी कानुनी संस्था हो, जसले अभिभावकविहीन ४०० भन्दा बढी बालबालिकालाई सहयोग गर्छ। संस्थाकी कानुनी निर्देशक स्याली जोइनरका अनुसार, बालबालिकासँगको कामबापत संघीय सरकारबाट संस्थाले ५ लाख डलरभन्दा बढी रकम पाउन बाँकी छ। उनीहरूले सन् २०२५ यता सात जना कर्मचारीलाई कामबाट हटाइसकेका छन् र थप कटौतीको योजना पनि छ। उनीहरूले सेप्टेम्बरको अन्त्यमा न्यासभिल र मेम्फिसस्थित आफ्ना भौतिक कार्यालयहरू बन्द गर्दैछन् र छिट्टै आफ्नो कानुनी संस्था पूर्ण रूपमा बन्द गर्ने अपेक्षा गरेका छन्।
बजेटको अभाव बढ्दै जाँदा, आफ्ना सेवाग्राही रहेका बालबालिकाहरूको प्रतिनिधित्व निरन्तर गर्न आफूहरूले सक्दो प्रयास गरिरहेको उनले बताइन्। उनले चेतावनी दिँदै भनिन् कि प्रतिनिधित्व गर्ने वकिलहरू नभएमा, शिशु तथा किशोरकिशोरीलगायत आप्रवासी बालबालिकाहरूलाई आगामी केही हप्ताभित्रै देश निकाला गर्ने आदेश जारी हुन सक्छ।
“यी त्यस्ता बालबालिकाहरू हुन् जो हाम्रा समुदायमा बस्दै आएका छन् र तीन, चार वा पाँच वर्षदेखि हाम्रा विद्यालयहरूमा पढिरहेका छन्,” जोइनरले भनिन्। “तिनीहरूमध्ये कतिपयले संयुक्त राज्य अमेरिकालाई मात्र चिनेका छन् र हाई स्कूलको पढाइ पूरा गर्दै गर्दा ठीक त्यही समयमा आप्रवासन तथा भन्सार प्रवर्तन निकाय, (आइस) ले उनीहरूलाई जेल पठाउने अवस्था आउन सक्छ।”
अमेरिका एक्लै आउने आप्रवासी बालबालिकाहरूका लागि सामान्यतया विशेष सुरक्षाको व्यवस्था हुन्छ।
एक्लै यात्रा गर्ने आप्रवासी बालबालिकाहरूलाई सामान्यतया अमेरिकी सरकारको रेखदेखमा राखिन्छ। अमेरिकामा आइसकेपछि र आप्रवासन प्रक्रियाको सामना गर्दा उनीहरूका लागि विभिन्न कानुनी सुरक्षा उपायहरू लागू हुन्छन्, जसमा ‘सन् २००८ को मानव बेचबिखन पीडित संरक्षण पुन:प्राधिकरण ऐन’ पनि समावेश छ।
कानुनले भन्छ कि देश निकालाको प्रक्रियामा परेका बालबालिकाहरूका लागि सरकारले कानुनी प्रतिनिधित्वको व्यवस्था गर्न सहजीकरण गर्नुपर्छ।
केही सीमित अपवादहरू बाहेक, यस कानुनले बालबालिकाहरूलाई “सम्भव भएसम्म कम प्रतिबन्धात्मक वातावरण” मा राख्नुपर्ने व्यवस्था गरेको छ। यसको अर्थ सामान्यतया उनीहरूको आप्रवासनसम्बन्धी प्रक्रिया चलिरहँदा उनीहरूलाई अमेरिकामा रहेका आफन्तजस्ता कुनै प्रायोजकको जिम्मामा छाड्न सकिन्छ भन्ने हो।
यदि दुर्व्यवहार वा हेरचाहको अभावका कारण आफ्नो देश फर्कन नसक्ने अवस्था भएमा ती बालबालिकाहरूले विशेष संरक्षित स्थितिका लागि आवेदन दिन सक्छन्; साथै, उनीहरूले शरणका लागि पनि आवेदन दिन सक्छन्।
