सिउटा आप्रवासी संकटसँग जोडिएको तनावले सामान्यतया उत्सवका लागि छुट्याइएको दिनलाई ओझेलमा पारेको छ

सेउटा, स्पेन (एपी)। उत्तर अफ्रिकी तटमा अवस्थित स्पेनको सानो भू-भाग ‘सेउटा’ सहरले सामान्यतया आफ्नो आधिकारिक बिदाको दिन (सेप्टेम्बर २) मुख्य भूमिबाट खासै वास्ता नगरिकन आफैं मनाउने गर्छ।

तर यस वर्ष त्यस्तो भएन; किनभने सेउटा हालैका दशकहरूमा स्पेनले सामना गरेको सबैभन्दा गम्भीर सीमा संकटको केन्द्रबिन्दु बनेको छ।

सहरको वार्षिक उत्सवको दिन हुनुपर्ने यो समय अहिले मानवीय संकटको छायामा परेको छ। यस संकटले उक्त सानो भू-भाग र मुख्य भूमिमा मात्र नभई अन्य देशहरूमा समेत तनाव सिर्जना गरिरहेको छ।

सेउटामा उत्सवको सट्टा विरोध प्रदर्शन मुख्य घटना बनेको छ। स्पेनका विभिन्न सहरहरूमा पनि प्रदर्शनको योजना बनाइएको छ। स्पेनका प्रधानमन्त्रीले सार्वजनिक रूपमा कुनै प्रमाण नदिईकनै अन्य राष्ट्रहरूले संकट निम्त्याउन गलत सूचना फैलाएको आरोप लगाएका छन्।

सीमामा अचानक भीड र त्यसका परिणामहरू

गत महिना, मोरक्कोसँग जोडिएको स्पेनको यो सानो भू-भागमा करिब ७२,००० मानिसहरू ओइरिएका थिए; युरोप पुग्ने प्रयासमा कम्तीमा ९० जनाको ज्यान गयो।

राष्ट्रिय सरकारका अनुसार, अधिकांश आप्रवासीहरू छिट्टै फर्किए वा उनीहरूलाई सीमापारि फिर्ता पठाइयो, तर १,२०० नाबालिगसहित करिब ५,००० जना भने हप्ता दिन बितिसक्दा पनि सेउटामै छन्। साथै, यो सामूहिक प्रवेशको कारणबारे पनि जटिल प्रश्नहरू उठिरहेका छन्; सरकारको भनाइमा यसलाई सामाजिक सञ्जालमा चलाइएको अनलाइन अभियानले बढावा दिएको थियो।

करिब ८४,००० जनसंख्या भएको सेउटामा हजारौं आप्रवासीहरूको अचानक आगमनले त्यहाँका स्रोत-साधनमा ठूलो चाप पारेको छ र धेरै स्थानीय बासिन्दाहरूलाई आक्रोशित बनाएको छ। स्थानीय अधिकारीहरूले सीमा उल्लंघन हुनुअघि नै स्पेनको केन्द्रीय सरकारले चेतावनीका संकेतहरूलाई बेवास्ता गरेको बताएका छन्।

“हामीले सामना गरेको घटना आप्रवासनसम्बन्धी संकट थिएन,” सेउटाका क्षेत्रीय नेता जुआन जेसुस भिभासले बुधबार एक औपचारिक कार्यक्रममा भने। “वास्तवमा त्यो स्पेनको भौगोलिक अखण्डताको उल्लंघन थियो।”

भिभास स्पेनको प्रमुख दक्षिणपन्थी (कन्जरभेटिभ) दल ‘पपुलर पार्टी’ (PP) का सदस्य हुन्। पीपी र स्पेनको अति-दक्षिणपन्थी दल ‘भोक्स’ (Vox) ले सेउटा संकटलाई मुद्दा बनाएका छन् र यसलाई म्याड्रिडस्थित प्रधानमन्त्री पेड्रो सान्चेजको वामपन्थी सरकारलाई सत्ताच्युत गर्ने राजनीतिक संघर्षको केन्द्रबिन्दु बनाएका छन्।

सरकारविरुद्ध विरोध प्रदर्शनको आह्वान

बुधबार राति ८ बजे म्याड्रिड र अन्य २०० भन्दा बढी सहरहरूमा हुने भनिएको विरोध प्रदर्शनको आयोजक ‘स्पेनिस फेडेरेसन अफ म्युनिसिप्यालिटीज एन्ड प्रोभिन्सेस’ (नगरपालिका तथा प्रान्तहरूको संघ) हो, जुन आधिकारिक रूपमा दलीय राजनीतिभन्दा माथि रहेको संस्था हो। तर, यी प्रदर्शनहरूलाई पीपी र भोक्सले प्रवर्द्धन गरिरहेका छन्; भोक्स अनियमित आप्रवासनको कडा विरोधी दल हो।

स्पेनका क्षेत्रीय नीति मन्त्री एन्जल भिक्टर टोरेसले बुधबार स्पेनिस राष्ट्रिय रेडियोलाई बताएअनुसार यी प्रदर्शनहरू राजनीतिक उद्देश्यबाट प्रेरित छन्।

“यो सेउटा सहर वा त्यहाँका बासिन्दाहरूप्रति समर्थन जनाउनका लागि होइन; यो स्पेन सरकारमाथि प्रहार गर्नका लागि हो,” टोरेसले भने।

स्पेन सरकारले आफूले सेउटालाई बेवास्ता गरेको भन्ने आलोचनालाई अस्वीकार गरेको छ। यसै साता, सरकारले सेउटाको सामाजिक सेवाहरूमा सहयोग पुर्‍याउन ३०९ मिलियन युरो (३५७ मिलियन अमेरिकी डलर) छुट्याएको छ, जसमा आप्रवासीहरूको बसोबास, अर्थतन्त्र र सुरक्षामा विशेष ध्यान दिइएको छ।

म्याड्रिडद्वारा रबातको बचाउ, तर रुस र इजरायलको ‘गलत भूमिका’ को आरोप

स्पेनमा धेरैले प्रश्न उठाएका छन् कि सीमा नाघेर मानिसहरू भित्रिने घटना रोक्न मोरक्को सरकारले अझ बढी प्रयास गर्न सक्थ्यो कि?

यद्यपि, सान्चेजले बारम्बार मोरक्कोका अधिकारीहरूको बचाउ गर्दै आएका छन्। उनले अधिकांश आप्रवासीहरूलाई फिर्ता पठाउने कार्यमा उनीहरूले तत्काल सहयोग गरेको बताए।

“हाम्रा कुनै पनि गुप्तचर निकायबाट त्यस्तो कुनै जानकारी प्राप्त भएको छैन जसले यसमा मोरक्कोका अधिकारीहरूको संलग्नतालाई संकेत गरोस्,” सान्चेजले सोमबार ‘काडेना सेर’ रेडियोलाई बताए।

अर्को वर्ष निर्वाचनको सामना गर्न लागेका समाजवादी नेता सान्चेजले सर्वोच्च अदालतको फैसलाको गलत व्याख्या र सामाजिक सञ्जालमा फैलिएको गलत सूचनाले मानिसहरूलाई सीमातर्फ धाइधुइ जान प्रेरित गरेको बताए।

सान्चेजले रुस र इजरायलसँग जोडिएका सामाजिक सञ्जाल खाताहरू तथा दक्षिणपन्थी समूहहरूमाथि पनि जुलाई ३० र ३१ मा घटेको सेउटा संकटको फाइदा उठाएको र त्यसलाई बढावा दिएको आरोप लगाए।

इजरायली र रुसी दुवै सरकारले उक्त दाबीलाई खण्डन गरेका छन्।

रुसी विदेश मन्त्रालयकी प्रवक्ता मारिया जाखारोभाले पत्रकारहरूलाई भनिन्, “तथ्यबिना, तथा संख्या, मिति र नामसहितको प्रमाणबिना यस विषयमा कुरा गर्ने कुनै आधार नै छैन।”

सान्चेजको सरकारले रुसी वा इजरायली दुष्प्रचार अभियानका उदाहरणहरू भने प्रस्तुत गरेन; यसको सट्टा, उसले आफ्नो विदेश मन्त्रालय र युरोपेली आयोगको कूटनीतिक सेवाका आन्तरिक प्रतिवेदनहरूलाई आधार बनायो।

सेउटामा जनजीवन अझै सामान्य हुन सकेको छैन

अभिभावकविहीन नाबालिगहरूसहित धेरै आप्रवासीहरू सडकमा सुत्न र समुद्र तटमा शिविर बनाएर बस्न बाध्य छन्, जबकि अधिकारीहरूले उनीहरूलाई आश्रय दिने, दर्ता गर्ने र योग्य व्यक्तिहरूलाई मोरक्को फिर्ता पठाउने प्रयास गरिरहेका छन्।

मोरक्कोका नेबिल ताजीले ‘एसोसिएटेड प्रेस’लाई भने, “हामी कष्ट भोगिरहेका छौं र अहिले नै युरोप पुग्न वा कुनै समाधान खोज्न चाहन्छौं। यहाँ हामी सबै समुद्र तटमा सुतिरहेका छौं र निकै कठिन परिस्थितिमा छौं। हामीले यहाँ एक महिनादेखि समाधानको प्रतीक्षा गरिरहेका छौं, तर कुनै समाधान निस्किएको छैन।”

सेउटाका प्रमुख अधिकारी भिभासले यस संकटको पछाडिको “सत्य” पत्ता लगाउने प्रतिबद्धता जनाउँदै, अब यो स्वायत्त सहरलाई “सामान्य अवस्था” मा फर्काउनेतर्फ ध्यान केन्द्रित गर्नुपर्ने बताए।

उनले स्पेनको केन्द्रीय सरकारलाई छिमेकी मुलुकसँगको सहकार्यमा मात्र भर पर्नुको सट्टा मोरक्कोसँगको सीमालाई थप सुदृढ र बलियो बनाउन आग्रह गरे।

“यदि हामीले यसो गरेनौँ भने, कसै न कसैलाई आप्रवासनलाई राजनीतिक उद्देश्य प्राप्तिको साधन बनाउने लोभ सधैँ भइरहनेछ,” भिभासले भने।

बुधबार सार्वजनिक गरिएको एक भिडियो सन्देशमा सान्चेजले सेउटाका बासिन्दाहरू पुनः शान्त वातावरणमा फर्कन सकून् भनेर आफ्नो सरकारले सम्पूर्ण स्रोत-साधन परिचालन गरिरहेको बताए।

सेउटाको यो पर्व सन् १४१५ को सेप्टेम्बर २ को सम्झनामा मनाइन्छ; सोही दिन पोर्चुगिज सैनिकहरूले उक्त भूभाग आफ्नो नियन्त्रणमा लिएको केही सातामै त्यहाँ पहिलो पोर्चुगिज गभर्नरको आगमन भएको थियो। पछि सन् १५८० मा यो क्षेत्र स्पेनको नियन्त्रणमा पुग्यो।