इरान युद्धले प्रभावित शून्य-उत्सर्जन सवारी साधन खरिदमा क्यालिफोर्निया राज्यसरकारले कर छुट दिने
'स्वच्छ यातायात कार्यक्रम लगानी योजना' को पछिल्लो अद्यावधिकमा, क्यालिफोर्निया इनर्जी कमिसनले आर्थिक वर्ष २०२५-२०२६ का लागि साना शून्य-उत्सर्जन सवारी साधनको पूर्वाधार विकासमा ९ करोड ८५ लाख (९८.५ मिलियन) डलर विनियोजन गरेको छ। यसमा सवारी साधन लामो समयसम्म रोकिने वा पार्किङ गरिने स्थानहरूमा 'लेभल १' र 'लेभल २' चार्जिङ सुविधामा जोड दिइएको छ, जसमा विशेष गरी बहु-आवासीय भवनहरूमा गरिने 'एट-होम' (घरमै गरिने) चार्जिङलाई प्राथमिकतामा राखिएको छ।
लस एन्जलस । सन् २०२६ को दोस्रो त्रैमासिकमा क्यालिफोर्नियालीहरूले ८६,८५७ वटा नयाँ शून्य-उत्सर्जन सवारी साधन खरिद गरे। यो संख्या नयाँ कार बिक्रीको १९.१% हो, जुन यस वर्षको त्रैमासिक बिक्रीमा देखिएको सबैभन्दा उच्च हिस्सा हो।
क्यालिफोर्नियाले यो प्रमाणित गर्दैछ कि कुनै पनि राज्यले किफायतीपन र स्वच्छ हावाको क्षेत्रमा नेतृत्व गर्न सक्छ, साथै यस्तो भविष्य निर्माण गर्न सक्छ जुन जीवाश्म इन्धन र त्यससँग आउने मूल्यको तीव्र उतार-चढावको निर्भर पर्नु पर्दैन।
इरान युद्धका कारण देशभर इन्धनको मूल्य आकाशिँदै गर्दा, शून्य-उत्सर्जन सवारी साधनको खरिद र पूर्वाधार विकासमा क्यालिफोर्निया देशमै अग्रणी स्थानमा छ। वासिङ्टन डिसीमा जेसुकै भइरहेको भए पनि, क्यालिफोर्निया व्यापारका लागि खुला छ: यो एक सुरक्षित, स्थिर र बलियो बजार साझेदार हो।
र, यो गति अझ बढ्नेवाला छ। व्यवस्थापिकाद्वारा स्थापित र गभर्नर न्युसमद्वारा स्वीकृत तत्काल छुट दिने कार्यक्रम अर्को महिनादेखि लागू हुँदैछ, जसमा १३ वटा सवारी निर्माता कम्पनीहरूले पहिलो पटक शून्य-उत्सर्जन सवारी साधन खरिद गर्नेहरूलाई तत्काल छुट प्रदान गर्नेछन्।
“क्यालिफोर्नियामा विद्युतीय सवारी (इभि) खरिद गर्न चाहनेहरूका लागि यो निकै उत्साहजनक समय हो,” क्यालिफोर्निया ऊर्जा आयुक्त न्यान्सी स्किनरले भनिन्। “यहाँ धेरै किफायती नयाँ तथा पुराना इभि मोडेलहरू उपलब्ध छन्, र छुट दिने कार्यक्रम कार्यक्रमले हजारौं क्यालिफोर्नियालीहरूलाई महँगो हुँदै गएका इन्धन-सवारी साधनहरू त्याग्ने अवसर दिनेछ। क्यालिफोर्नियाले भरपर्दो र सार्वजनिक रूपमा उपलब्ध ‘फास्ट चार्जिङ’ नेटवर्कको तीव्र गतिमा विस्तार गरिरहँदा, विद्युतीय सवारी अपनाउनका लागि योभन्दा राम्रो समय अरू हुन सक्दैन।”
“करिब ५ जनामध्ये १ जना क्यालिफोर्नियालीले विद्युतीय सवारी रोजिरहेका छन् किनभने इभि चलाउन रमाइलो र छिटो हुन्छ, साथै यसको इन्धन र मर्मतसम्भार खर्च पनि कम हुन्छ,” क्यालिफोर्निया एयर रिसोर्सेस बोर्डकी अध्यक्ष लरेन सान्चेजले भनिन्। “राज्यको नयाँ छुट दिने कार्यक्रममार्फत पहिलो पटक खरिद गर्नेहरूका लागि यो परिवर्तन गर्न सहज बनाउँदैछ। संघीय कदमहरूले दशकौंदेखिको प्रगतिलाई जोखिममा पारिरहँदा, क्यालिफोर्निया जनस्वास्थ्यको रक्षा गर्न र राज्यभर स्वच्छ हावा सुनिश्चित गर्न प्रतिबद्ध छ।”
क्यालिफोर्नियाका जुन परिवारहरू विद्युतीय सवारी साधन अपनाउन उपयुक्त समयको प्रतीक्षामा थिए, उनीहरूका लागि त्यो समय यसै गर्मीयामको उत्तरार्धमा आउँदैछ। नयाँ छुट दिने कार्यक्रम अन्तर्गत नयाँ विद्युतीय सवारी साधन खरिद गर्दा डिलरसिपमै ३,५०० डलर छुट उपलब्ध गराइनेछ। क्यालिफोर्निया राज्यको १३ करोड ५५ लाख डलरको लगानीमा सहभागी सवारी निर्माता कम्पनीहरूले पनि उत्तिकै (बराबर) रकम थप गर्नेछन्, जसले गर्दा खरिदको समयमै क्यालिफोर्नियाका परिवारहरूका लागि कुल २७ करोड १० लाख डलरको बचत सुनिश्चित हुनेछ।
क्यालिफोर्निया एयर रिसोर्सेस बोर्डले यस कार्यक्रमको रेखदेख गरिरहेको छ। कहिलेदेखि रकम उपलब्ध हुनेछ र यसलाई कसरी प्राप्त गर्ने भन्नेबारे विस्तृत जानकारी अर्को महिना आउने अपेक्षा गरिएको छ।
डोनल्ड ट्रम्पले स्वच्छ सवारी साधनको अर्थतन्त्र चीनको हातमा सुम्पने प्रयास गरे तापनि, क्यालिफोर्नियाले यो शताब्दीलाई परिभाषित गर्ने उद्योगहरूमा अमेरिकी कामदार र उत्पादकहरूले प्रतिस्पर्धा गर्न र सफलता हासिल गर्न सकून् भन्ने सुनिश्चित गरिरहेको छ।
जनवरीमा, यस राज्यले शून्य-उत्सर्जन सवारी साधनको कुल बिक्रीमा २५ लाख (२.५ मिलियन) को आँकडा पार गर्यो; यो सन् २०२५ सम्ममा १५ लाख (१.५ मिलियन) शून्य-उत्सर्जन सवारी साधन बिक्री गर्ने आफ्नो प्रारम्भिक लक्ष्यभन्दा निकै बढी हो। गत सेप्टेम्बरमा, सान बर्नार्डिनो काउन्टीले उत्तर अमेरिकामा व्यावसायिक सेवाका लागि पहिलो हाइड्रोजन-संचालित यात्रुवाहक रेल सञ्चालनमा ल्याएर इतिहास रच्यो। मे महिनामा, गभर्नर न्युसमले मध्यम तथा भारी-क्षमताका विद्युतीय ट्रकहरूका लागि १ अर्ब डलरको छुट कार्यक्रम सुरु गरे भने अप्रिल २०२५ मा राज्यभर १,००० स्वच्छ विद्यालय बसहरूका लागि ५० करोड (५०० मिलियन) डलरको घोषणा गरे। शून्य-उत्सर्जन बस र ट्रकसम्बन्धी प्रोत्साहन सुविधाहरूको माग हरेक वर्ष दोब्बरभन्दा बढीले बढिरहेको छ।
‘क्यालिफोर्नियाको प्रतिबद्धता उपभोक्ता-केन्द्रित प्रोत्साहनभन्दा अझ फराकिलो छ। ‘स्वच्छ यातायात कार्यक्रम लगानी योजना’ को पछिल्लो अद्यावधिकमा, क्यालिफोर्निया इनर्जी कमिसनले आर्थिक वर्ष २०२५-२०२६ का लागि साना शून्य-उत्सर्जन सवारी साधनको पूर्वाधार विकासमा ९ करोड ८५ लाख (९८.५ मिलियन) डलर विनियोजन गरेको छ। यसमा सवारी साधन लामो समयसम्म रोकिने वा पार्किङ गरिने स्थानहरूमा ‘लेभल १’ र ‘लेभल २’ चार्जिङ सुविधामा जोड दिइएको छ, जसमा विशेष गरी बहु-आवासीय भवनहरूमा गरिने ‘एट-होम’ (घरमै गरिने) चार्जिङलाई प्राथमिकतामा राखिएको छ।